Bestaat leaky gut, een lekkende darm, echt?

Een lekkende darm bestaat echt, al heet het in de wetenschap 'verhoogde intestinale permeabiliteit'. Je darmwand heeft tiny 'sloten' tussen de cellen, de tight junctions, die voorkomen dat schadelijke stoffen de bloedbaan binnenkomen. Als die sloten losser worden, kunnen bacteriële afvalstoffen en ontstekingsbevorderende stoffen toch doorsijpelen. Meerdere overzichtsstudies erkennen dit mechanisme als echt.

Bekende oorzaken zijn een vetrijk dieet, te veel alcohol, chronische stress, antibiotica en een verstoorde darmflora. Bij mensen met obesitas of type 2 diabetes zien onderzoekers dat goede darmbacteriën afnemen terwijl bacteriën die ontstekingen aanwakkeren toenemen. Ook SARS-CoV-2 kan darmcellen direct beschadigen en zo de doorlaatbaarheid verhogen, maar dat bewijs is nog beperkter.

Een lekkende darm wordt in onderzoek in verband gebracht met uiteenlopende ziekten: obesitas, type 1 diabetes, leververvetting, hart- en vaatziekten en auto-immuunziekten zoals multiple sclerose en reumatoïde artritis. Maar let op: dit zijn bijna altijd waargenomen verbanden, geen bewezen oorzaken. Of de lekkende darm de ziekte veroorzaakt of er juist een gevolg van is, weet niemand nog zeker.

Wat kun je er zelf aan doen? Het mediterrane dieet, met veel groenten, fruit, vis en noten, hangt samen met een gezonder darmmicrobioom. Probiotica, prebiotica en omega-3 vetzuren laten in overzichtsstudies veelbelovende effecten zien op de darmbarrière. Ook vitamines A, B, C, D en E worden positief gelinkt. Maar grote klinische studies ontbreken nog, dus het bewijs is voorlopig.

Een kleine studie met 43 deelnemers, zonder controlegroep, testte een kruidenformule met curcumine, aloë vera en glutamine. De permeabiliteit normaliseerde bij de meeste deelnemers en darmklachten namen fors af. Door de kleine groep en het ontbreken van een placebogroep zijn die resultaten niet conclusief. Wacht op grotere studies voor je hieraan conclusies verbindt.