Zijn buikpijn en een opgeblazen gevoel tekenen van een ongezonde darm?

Buikpijn en een opgeblazen gevoel zijn alledaagse klachten die bij 3,5% van de bevolking als zelfstandige klacht voorkomen. Bij mensen met het prikkelbare darm syndroom of functionele dyspepsie lopen die cijfers op tot meer dan 50%. Die klachten betekenen dus niet automatisch dat er iets structureel mis is met je darm, maar ze zijn ook niet niets.

Het prikkelbare darm syndroom is de bekendste oorzaak. Het treft 5 tot 10% van de bevolking en kenmerkt zich door buikpijn, een opgeblazen gevoel en een veranderd stoelgangspatroon. De diagnose wordt gesteld op basis van symptomen en door andere ziekten uit te sluiten, niet omdat er een meetbare afwijking in de darm te vinden is. Toch is er wel degelijk iets aan de hand: een overgevoelige darm, een verstoorde samenwerking tussen buikspieren en middenrif, slechte vertering van bepaalde koolhydraten, veranderingen in de darmbacteriën en een vertraagde darmpassage spelen allemaal een rol. Bij wie welk mechanisme overheerst, is niet altijd te achterhalen.

Experts benadrukken dat je bij aanhoudende klachten altijd lichamelijk aantoonbare oorzaken moet uitsluiten, zoals ontstekingsziekten of coeliakie. Zijn er geen alarmsignalen, dan is uitgebreid scopie- of laboratoriumonderzoek doorgaans niet nodig.

Wat je niet moet doen: op eigen houtje streng dieet houden. Veel mensen schrijven hun klachten toe aan voedselintoleranties en schrappen allerlei voedselgroepen. Dat lost de klachten zelden op en brengt het risico mee van voedingstekorten en verdere verstoring van de darmbacteriën. Begeleiding is dan echt nuttig. Welke aanpak werkt, verschilt per persoon: een low-FODMAP dieet, probiotica, darmontspannende of darmbewegingsactiverende medicijnen, of bij PDS zelfs cognitieve gedragstherapie en hypnotherapie kunnen allemaal helpen, maar geen enkele behandeling werkt voor iedereen.