Zit rapamycine in voeding of kun je het natuurlijk binnenkrijgen?

Rapamycine is geen voedingsstof. In geen van de onderzochte studies wordt rapamycine genoemd als iets dat via eten of drinken binnengekregen kan worden. Rapamycine is oorspronkelijk een stof die werd geïsoleerd uit een bacterie op het Paaseiland en wordt uitsluitend als geneesmiddel of onderzoekssubstantie gebruikt, niet als voedingscomponent.

Wat voeding wél doet, is het signaalpad beïnvloeden waarop rapamycine aangrijpt. Dat pad heet mTORC1, voluit 'mechanistic target of rapamycin complex 1'. Leucine, een aminozuur dat van nature voorkomt in eiwitrijke voeding zoals vlees, vis, eieren en zuivel, activeert dit mTORC1-pad. Dat is echter precies het tegenovergestelde van wat rapamycine doet: rapamycine remt dat pad juist. Leucine is dus géén natuurlijke variant van rapamycine, maar werkt er functioneel gezien tegenin.

Langeketen vetzuren uit voeding, zoals die voorkomen in vette vis of plantaardige oliën, kunnen het mTORC1-pad ook activeren via receptoren op celmembranen. Ook hier geldt: dit is een indirecte wisselwerking met hetzelfde pad, maar er zit geen rapamycine in die vetzuren en het effect gaat qua richting de andere kant op dan wat rapamycine doet.

Bepaalde plantenstoffen, waaronder resveratrol (in rode druiven), quercetine (in uien en appels) en berberine (in diverse planten uit de traditionele Chinese geneeskunde), worden in één abstract beschreven als stoffen die het mTOR-pad kunnen dempen, vergelijkbaar in richting met rapamycine. Maar de onderbouwing voor deze stoffen is zwak: de betrokken studie beschrijft associaties, geen bewijs dat ze klinisch als vervangers van rapamycine functioneren. Van een 'natuurlijke rapamycine via voeding' is geen sprake.