Zit rapamycine in voeding of kun je het natuurlijk binnenkrijgen?
Rapamycine zit niet in voedsel en is niet natuurlijk via eten binnen te krijgen. Als je er meer over wilt weten in het kader van gezondheid of veroudering, bespreek het dan met je arts.
Rapamycine komt niet voor in voeding. Het is een stof die wordt gemaakt door de bodembacterie Streptomyces hygroscopicus, die in 1964 werd ontdekt in een bodemmonster van Paaseiland (Rapa Nui, vandaar de naam). Je kunt het dus niet via je eten binnenkrijgen.
De bacterie maakt rapamycine als verdedigingsstof tegen schimmels. Later bleek het ook de afweer te onderdrukken en tumorgroei te remmen. Die effecten komen doordat rapamycine zich bindt aan een eiwit in lichaamscellen, waarna het de centrale celgroei-regelaar mTOR blokkeert.
Streptomyces hygroscopicus wordt ook onderzocht als biologisch schimmelbestrijdingsmiddel in fruitteelt, onder meer bij walnootbomen. De bacterie is dan aanwezig in de landbouwomgeving, maar dat betekent niet dat rapamycine daardoor in het voedsel terechtkomt. Er is geen onderzoek dat dit aantoont.
Andere verwante bodembacteriën (andere Streptomyces-soorten) maken ook stoffen die mTOR kunnen remmen, maar die zijn nog niet goed in kaart gebracht en zijn zeker geen gewone voedingscomponenten. De conclusie is eenduidig: wie rapamycine wil gebruiken, moet het als geneesmiddel (sirolimus) via een arts krijgen. Er bestaat geen voedingsbron of supplement waarmee je het natuurlijk binnenkrijgt.
Dit antwoord berust op een overzichtsartikel over de ontdekking en werking van rapamycine, aangevuld met twee kleinere studies over Streptomyces in de landbouw en verwante mTOR-remmende bacteriestoffen. De herkomst van rapamycine als microbieel product is goed gedocumenteerd. Over een eventuele aanwezigheid in voedsel is geen enkel onderzoek beschikbaar, wat op zichzelf al een conclusie mogelijk maakt.
Kan iedereen rapamycine nemen?
Rapamycine is een krachtig medicijn met serieuze bijwerkingen, waaronder verminderde afweer en bloedsuikerstoornissen, en is niet geschikt voor zelfstandig gebruik buiten medisch toezicht.
Zal een arts rapamycine voorschrijven?
De meeste artsen schrijven rapamycine niet voor aan gezonde mensen om veroudering te vertragen, simpelweg omdat het bewijs daarvoor nog ontbreekt. Bij bepaalde zeldzame aandoeningen kan een specialist het off-label overwegen, maar dan altijd met een zorgvuldige afweging van de risico's.
Wat weten we over rapamycine als middel tegen veroudering bij mensen?
Rapamycine laat bij mensen meetbare verbeteringen zien op het gebied van immuunfunctie en cellulaire veroudering. Of het ook de levensduur verlengt of veroudering echt vertraagt, is nog niet aangetoond.
Helpt rapamycine om langer gezond te leven?
Bij muizen werkt rapamycin, maar of dat ook bij mensen leidt tot een langer en gezonder leven is nog niet aangetoond. Bijwerkingen zijn reëel, langetermijndata bij gezonde mensen ontbreken, en gebruik buiten een klinische context is vooralsnog niet te onderbouwen.
Verbetert rapamycine huidveroudering?
Uitwendige rapamycine liet in een kleine studie hoopvolle tekenen zien voor huidveroudering, maar het bewijs is nog te dun om dit zelf toe te passen.
Kan rapamycine grijs haar omkeren of voorkomen?
Rapamycine laat in cel- en dieronderzoek veelbelovende effecten zien op grijs haar, maar bij mensen is het nog niet getest. Het is te vroeg om het middel hiervoor te gebruiken.