Moet ik me zorgen maken om een licht verhoogd cholesterol als de rest goed is?

Een licht verhoogd cholesterol zonder andere risicofactoren is op zichzelf zelden een reden tot grote ongerustheid, maar het is ook geen reden om het volledig te negeren. Of het werkelijk een probleem vormt, hangt sterk af van de context: hoe hoog is het LDL precies, hoe zit het met bloeddruk, roken, gewicht, leeftijd en familiegeschiedenis? En ook genetica speelt een rol. Mensen met het APOE4-genvariant hebben van nature hogere LDL-waarden en een verhoogd cardiovasculair risico vergeleken met mensen met het meest voorkomende APOE3-variant. Als dit bij jou speelt, is een licht verhoogd cholesterol minder 'onschuldig' dan het op het eerste gezicht lijkt.

Voor mensen met een licht tot matig verhoogd LDL zonder extra risicofactoren laat onderzoek zien dat rood gistrijst, dat het werkzame bestanddeel monacolin K bevat (3-10 mg per dag), LDL binnen 6 tot 8 weken met 15 tot 25% kan verlagen. Meerdere studies omschrijven dit als veilig en effectief voor deze groep. Bijwerkingen zoals spierpijn komen zelden voor en worden vrijwel uitsluitend gezien bij mensen die ook de laagste doses statines niet verdragen. Voor de meeste mensen met een licht verhoogd cholesterol zijn de risico's op bijwerkingen dus minimaal. Dit is een van de beter onderbouwde niet-receptplichtige opties voor deze situatie.

Wil je meer weten over het sterkste geneesmiddel uit de studies: inclisiran is een injectie die tweemaal per jaar gegeven wordt en LDL met ongeveer 50% verlaagt, ook op de lange termijn (tot bijna 7 jaar gevolgd, meer dan 12.000 patiëntjaren). Het is veilig bevonden, met als enige noemenswaardige bijwerking een milde reactie op de injectieplaats bij ongeveer 6% van de patiënten. Maar inclisiran is uitdrukkelijk bedoeld voor mensen met bestaand hart- en vaatlijden of een hoog risico die ondanks statines nog te hoog LDL hebben. Dit middel is geen optie bij een licht verhoogd cholesterol zonder extra risicofactoren.

Samengevat: bij een geïsoleerd licht verhoogd cholesterol met een verder gunstig profiel is grote paniek niet op zijn plaats, maar enige aandacht wel. Rood gistrijst (monacolin K) biedt voor deze groep een redelijk onderbouwde, laagdrempelige eerste stap. Genetische factoren zoals het APOE4-gen kunnen het plaatje verzwaren en zijn reden om dit met een arts te bespreken. Medicamenteuze behandeling zoals inclisiran is voorbehouden aan een heel andere, hogere risicogroep.