Werkt nattokinase tegen bloedstolsels en voor je hart?

Nattokinase is een enzym uit natto, een Japans gefermenteerd sojaproduct, en heeft in laboratorium- en vroeg klinisch onderzoek aangetoond dat het actief is op het stollingssysteem. In een kleine dubbelblinde, placebo-gecontroleerde studie van 12 gezonde mannen veranderden meerdere stollings- en fibrinolyseparameters meetbaar binnen 2 tot 8 uur na één dosis. Alle waarden bleven wel binnen de normale grenzen, dus er was geen klinisch gevaar bij deze gezonde deelnemers.

Een open-label studie bij 45 mensen zonder placebogroep liet na twee maanden dagelijks gebruik een daling zien van drie stollingsfactoren in het bloed: fibrinogeen daalde met 7 tot 10 procent, en andere stollingsfactoren daalden met 7 tot 14 procent respectievelijk 17 tot 19 procent. Omdat er geen controlegroep was, kun je de rol van andere factoren niet uitsluiten. In een buisjesonderzoek verlaagde nattokinase de klontering van rode bloedcellen en de stroperigheid van bloed op een dosisafhankelijke manier, maar of dit ook in het menselijk lichaam zo werkt, is niet aangetoond.

Voor de vraag of nattokinase ook slagaderverkalking tegengaat, geeft het grootste beschikbare onderzoek een duidelijk negatief antwoord. Een dubbelblinde, placebo-gecontroleerde studie bij 265 deelnemers gedurende gemiddeld drie jaar vond geen enkel meetbaar effect op slagaderverkalking, bloeddruk of bloedwaarden bij gezonde mensen met een laag hartrisico. Dit is het beste bewijs dat er tot nu toe is, en het weerspreekt de optimistischere resultaten van kleinere studies.

Een gerandomiseerde studie bij 76 deelnemers vergeleek nattokinase met een cholesterolverlager (statine) en zag dat slagaderplaque in de halsader bij de nattokinasegroep met 36,6 procent afnam, tegenover 11,5 procent bij de statinegroep. Voorzichtigheid is op zijn plaats: de studie was klein, uitsluitend in China uitgevoerd en het mechanisme is onduidelijk. LDL-cholesterol daalde zwakker dan bij statines. Deze bevinding is nog niet door grotere onderzoeken bevestigd.

Nattokinase is geen geregistreerd geneesmiddel. Grote klinische veiligheidsstudies, zoals die voor moderne bloedverdunners bestaan, zijn er niet. Wie bloedverdunners of andere hartmedicijnen gebruikt, doet er verstandig aan dit met zijn of haar arts te bespreken voordat ze nattokinase aan het dagelijkse gebruik toevoegen, vanwege mogelijke wisselwerkingen.