Welk type collageen kun je het best nemen?
Voor knieklachten heeft UC-II (type II, onbewerkt, 40 mg/dag) de best gedocumenteerde uitkomsten in RCT's, maar de enige onafhankelijke studie zag geen effect; voor huid werken laagmoleculaire peptiden het best onderbouwd, en voor botdichtheid zijn specifieke gehydrolyseerde peptiden (5 g/dag) de meest onderzochte optie.
Lees het volledige antwoord
Welk type je het best kunt nemen, hangt af van je doel. Voor gewrichten zijn twee typen onderzocht: natief type II collageen (ook wel UC-II) en gehydrolyseerde collageen peptiden. Ze werken op een andere manier. UC-II is onbewerkt en lijkt via het immuunsysteem ontsteking in het gewricht te remmen. Gehydrolyseerd collageen wordt afgebroken tot kleine peptiden die gewrichtsweefsel kunnen bereiken en zo kraakbeen beschermen.
Bij knieklachten door artrose scoorde UC-II (40 mg per dag) goed in een RCT met 191 deelnemers: na zes maanden verminderde pijn, stijfheid en functie significant meer dan bij placebo én beter dan glucosamine met chondroïtine. Dat is een concreet positief signaal. Tegelijk vond een onafhankelijk gefinancierd onderzoek bij 68 deelnemers dat een combinatie van UC-II en gehydrolyseerde peptiden na 12 weken niet beter werkte dan een placebo. Het bewijs is dus niet eenduidig, en de studie die UC-II positief beoordeelde, is uitgevoerd in een setting die niet geheel vrij van industriële belangen was.
Voor botten is er specifiek onderzoek gedaan naar gehydrolyseerde collageen peptiden (5 gram per dag). In een RCT met 131 postmenopauzale vrouwen nam de botdichtheid van wervelkolom en heup na 12 maanden meetbaar toe ten opzichte van placebo. Dit is een interessant resultaat, maar het gaat om één studie bij een specifieke groep.
Voor huid lijken laagmoleculaire collageen peptiden (1.000 mg per dag) na 12 weken de hydratatie, rimpels en elasticiteit te verbeteren, zo bleek uit een RCT met 64 deelnemers. Gelatine met vitamine C vóór training kan daarnaast de aanmaak van nieuw collageen stimuleren, maar dat is alleen aangetoond in een zeer kleine studie met acht mannen. Vitamine C is in elk geval nodig voor collageenproductie in je eigen lichaam.
Een kanttekening die bij dit hele onderzoeksveld past: meerdere studies zijn (mede)betaald door fabrikanten van collageen-ingrediënten, waaronder een reviewartikel dat volledig is geschreven door werknemers van een collageen producent. Dat verhoogt het risico dat positieve resultaten wat groter worden voorgesteld dan ze zijn. De enige volledig onafhankelijke RCT die wij hier hebben, vond juist géén effect. Dat maakt voorzichtigheid gepast.
Gebaseerd op meerdere RCT's (n=32 tot n=191), één kleine crossover-studie (n=8), en twee reviewartikelen. Belangrijk voorbehoud: een aanzienlijk deel van het positieve bewijs komt uit door industrie (mede)gefinancierd onderzoek; de enige volledig onafhankelijke RCT (PMID 40897777) vond geen effect.