Wat is urolithine A en werkt het?

Urolithine A is een stof die je darmbacteriën aanmaken uit plantenpolyfenolen in granaatappel, bessen en noten. Het is dus geen vitamine of voedingsstof die je rechtstreeks binnenkrijgt, maar een omzettingsproduct van je darmmicrobioom. Dat maakt het bijzonder: niet iedereen produceert het even goed. Onderzoekers herkennen drie typen mensen op basis van hun darmmicrobioom, waarbij een deel vrijwel geen urolithine A aanmaakt, ook niet als ze granaatappel eten. Een supplement slaat die stap over.

Het voornaamste mechanisme waarvoor urolithine A aandacht krijgt, is mitofagie: het proces waarbij je cellen beschadigde energiefabriekjes (mitochondriën) opruimen en vernieuwen. Dat dit proces bij mensen biologisch aanslaat, zagen meerdere klinische studies aan bloedmarkers en genexpressie in spiercellen. Het gaat hier om indirecte maatstaven, geen directe metingen van kracht of conditie.

Twee gerandomiseerde, placebogecontroleerde studies bij mensen laten een gemengd beeld zien. Bij 66 ouderen van gemiddeld 71 jaar verbeterde het spieruithoudingsvermogen in hand- en beenspieren al na twee maanden significant ten opzichte van placebo. Maar diezelfde studie haalde de twee primaire eindpunten niet: de looptest van zes minuten en de maximale energieproductie in spieren verbeterden niet aantoonbaar. Een tweede studie bij middelbare volwassenen zag een verbetering van spierkracht met circa 12% en betere scores op conditiemetingen na vier maanden, maar ook hier bleef het primaire eindpunt (piekspierwerking) buiten bereik. Beide studies zagen wel een daling van een ontstekingsmarker in het bloed. De veiligheid was in alle klinische tests goed: geen noemenswaardige bijwerkingen gemeld.

In diermodellen van de spierziekte Duchenne spierdystrofie zijn veelbelovende resultaten gezien, maar er zijn nog geen klinische proeven bij patiënten met die aandoening gedaan.

Een serieus voorbehoud: de meeste klinische studies zijn gesponsord door of uitgevoerd in samenwerking met Amazentis, het bedrijf achter het commerciële urolithine A-supplement. Onafhankelijke bevestiging door andere onderzoeksgroepen ontbreekt grotendeels. Daarbij waarschuwen reviewers dat veel laboratoriumstudies in cellen gewerkt hebben met concentraties die je lichaam in werkelijkheid nooit bereikt, waardoor bepaalde gerapporteerde effecten uit dat soort onderzoek met scepsis bekeken moeten worden.