Urolithine A laat in meerdere kleine RCT's positieve effecten zien op spierkracht en uithoudingsvermogen bij middelbare en oudere volwassenen, maar het bewijs is nog voorlopig omdat vrijwel alle studies door de fabrikant zijn gefinancierd en onafhankelijke replicatie ontbreekt. Op energieaanmaak in de spier (ATP-productie) is geen effect aangetoond. Wie het wil proberen, kan redelijkerwijs 1000 mg per dag overwegen, maar moet weten dat het onderzoek nog vroeg staat.
Urolithine A is een stof die darmbacteriën aanmaken uit ellagitannines, verbindingen die van nature in granaatappels, walnoten en frambozen voorkomen. Omdat lang niet iedereen voldoende van deze stof zelf aanmaakt, is urolithine A ook beschikbaar als supplement (onder de merknaam Mitopure). Het mechanisme is biologisch plausibel: urolithine A stimuleert mitofagie, het proces waarbij cellen beschadigde mitochondriën opruimen en vervangen, en remt lichte chronische ontsteking. In meerdere klinische studies zagen onderzoekers significant lagere ontstekingsmarkers (CRP) en plasma acylcarnitines, én een opregulatie van mitochondriale genen en autofagie-markers in menselijk spierweefsel.
Voor spierfunctie zijn er eerste positieve resultaten uit gerandomiseerde, placebogecontroleerde studies bij mensen. Bij middelbare volwassenen die vier maanden lang 500 tot 1000 mg urolithine A per dag innamen, verbeterde de spierkracht met ongeveer 12% ten opzichte van placebo. Bij ouderen van 65 tot 90 jaar verbeterde het spieruithoudingsvermogen in zowel hand- als beenspieren al na twee maanden significant. Dit zijn klinisch relevante uitkomsten, al zijn de studies relatief klein.
Er zijn ook duidelijke grenzen aan wat urolithine A doet. Op het primaire eindpunt van de studie bij middelbare volwassenen, namelijk maximale piekvermogen, was er geen significant effect. Hetzelfde geldt voor de maximale ATP-productie in de handspier, gemeten met MR-spectroscopie bij ouderen. De 6-minutenlooptest verbeterde numeriek maar niet statistisch significant. Ook op lichaamssamenstelling, cardiovasculaire uitkomsten en de samenstelling van het darmmicrobioom werd geen aantoonbaar effect gevonden. Kortom: het effect op energieaanmaak in de spier is vooralsnog niet aangetoond, terwijl het effect op kracht en uithoudingsvermogen wel positief uitvalt.
Veiligheid is geen groot knelpunt: in meerdere klinische studies bij dosissen van 500 tot 1000 mg per dag was het veiligheidsprofiel gunstig. Bijwerkingen waren mild tot matig en werden niet toegeschreven aan de suppletie zelf.
Er is echter een serieus voorbehoud nodig. Vrijwel alle klinische studies zijn uitgevoerd door of in nauwe samenwerking met Amazentis SA, de fabrikant van Mitopure. Onafhankelijke replicatie door niet-gelieerde onderzoeksgroepen ontbreekt grotendeels. Dat betekent niet dat de resultaten onjuist zijn, maar het is wel reden om de bevindingen als voorlopig te beschouwen totdat onafhankelijk onderzoek ze bevestigt. In diermodellen van Duchenne spierdystrofie verbeterde urolithine A de spierfunctie en verlengde het de overleving, maar dit is nog niet omgezet naar klinische trials bij mensen.
Gebaseerd op meerdere kleine tot middelgrote RCT's en een systematische review (PMID 35584623, 35050355, 32694802, 39002645). Dieronderzoek voor DMD (PMID 33827972). Nagenoeg alle klinische data zijn afkomstig van of gesponsord door de fabrikant Amazentis SA.