Wat is het verband tussen hoge bloeddruk en ontsteking?
Hoge bloeddruk en ontsteking versterken elkaar wederzijds, en hogere ontstekingswaarden in het bloed betekenen bij mensen met hoge bloeddruk een meetbaar groter risico op ernstige hart- en vaatziekten. Laat je bloeddruk én CRP regelmatig controleren, zeker als je ook andere risicofactoren hebt zoals diabetes of overgewicht.
Ontsteking en hoge bloeddruk versterken elkaar over en weer. Ontstekingsstoffen zoals CRP, IL-6 en TNF-alfa (signaalmoleculen van het immuunsysteem) beschadigen de binnenwand van bloedvaten, veroorzaken oxidatieve stress en activeren het immuunsysteem op een manier die de bloeddruk verder doet stijgen. Ze dragen ook bij aan vaatombouw en nierfunctiestoornissen, waardoor een vicieuze cirkel ontstaat.
Omgekeerd jaagt hoge bloeddruk zelf ook ontsteking aan. De mechanische druk op het hart wordt opgepikt door eiwitten in de buitenste laag van hartcellen, wat immuuncellen aantrekt. Die veroorzaken ontsteking in de hartspier en uiteindelijk littekenvorming. Dit verklaart een belangrijk deel van het hartfalen waarbij de pomp zelf er ogenschijnlijk nog goed uitziet.
Bij mensen met hoge bloeddruk hangen hogere waarden van ontstekingsmarkers in het bloed samen met een grotere kans op overlijden, zowel door hart- en vaatziekten als door andere oorzaken. CRP blijkt daarin de sterkste voorspeller. Dit zijn associaties, geen bewezen oorzakelijkheid, maar ze zijn gemeten in grote cohorten van tienduizenden mensen.
Het risico loopt verder op als hoge bloeddruk samengaat met insulineresistentie of zwaarlijvigheid. Ontstekingsmarkers voegen dan nog eens 1,2 tot 1,8 keer extra risico toe op hart- en vaatziekten, al neemt dit extra risico af op hogere leeftijd.
Een aparte aandacht verdient de longvaten: bij pulmonale arteriële hypertensie, een ernstige vorm van verhoogde druk specifiek in de longvaten, speelt verstoorde immuunregulatie een centrale rol. Hogere CRP-waarden hangen hier samen met slechtere overleving en minder loopvermogen. Opvallend genoeg beschermt zwaarlijvigheid bij deze groep enigszins tegen sterfte, terwijl het de CRP juist verhoogt. Dat samenspel is nog niet volledig begrepen.
Gebaseerd op meerdere observationele cohorten (NHANES, UK Biobank, Shanghai), mechanistisch onderzoek en associatiestudies. Geen grote gerandomiseerde studies naar het doorbreken van de ontsteking-bloeddruk cirkel als primair eindpunt. Renal denervation als behandeling laat onduidelijk effect op ontsteking zien.