Wat doet overgewicht met je ontstekingsniveau?
Overgewicht verhoogt structureel je ontstekingsniveau via meerdere biologische wegen. Beweging, en dan met name krachttraining, is een concreet middel om dat effect deels terug te draaien.
Overgewicht zet het immuunsysteem structureel op een laag pitje aan. Meerdere studies laten consistent zien dat mensen met overgewicht hogere niveaus van ontstekingsstoffen in het bloed hebben. Die ontsteking is niet acuut zoals bij een infectie, maar sluipend en aanhoudend. Ze neemt toe naarmate het overgewicht ernstiger is: bij een BMI boven 40 zijn de gemeten waarden duidelijk hoger dan bij licht overgewicht.
Het vetweefsel zelf is een grote motor achter deze ontsteking. Als het vet toeneemt, dringen immuuncellen het vetweefsel binnen. Die veroorzaken daar lokaal ontsteking, maar sturen ook stoffen de bloedbaan in die het hele lichaam beïnvloeden. Tegelijkertijd daalt het niveau van adiponectine, een hormoon dat vetcellen normaal aanmaken en dat juist ontstekingsremmend werkt. Bij overgewicht wordt er minder van gemaakt, en reageert het lichaam er ook minder goed op.
Twee andere mechanismen maken het plaatje ingewikkelder. Ten eerste verstoort overgewicht de darmflora en maakt de darmwand doorlaatbaarder. Daardoor kunnen bacteriële stoffen makkelijker in de bloedbaan terechtkomen en de ontstekingsreactie aanjagen. Ten tweede leidt overgewicht vaak tot vetophoping in de lever. Die levervetziekte draagt op zijn beurt zelf bij aan meer systemische ontsteking, die de leverziekte weer verergert.
Die chronische ontsteking blijft niet zonder gevolgen. Ze verhoogt de neiging tot bloedstolsels en speelt een kleine maar meetbare rol bij het verhoogde risico op depressie bij mensen met overgewicht. Een pro-inflammatoir eetpatroon (veel bewerkte voeding, weinig vezels) maakt het nog erger.
Er is ook goed nieuws: twaalf weken krachttraining drie keer per week verlaagde bij mannen met overgewicht meetbaar de ontstekingsmarkers CRP en TNF-alfa, en verhoogde adiponectine. Gecombineerde training van boven- en onderlichaam gaf het sterkste effect, maar ook training van één lichaamsregio hielp al.
Claims gebaseerd op meerdere studies, waaronder grote observationele datasets (>11.000 deelnemers) en kleinere interventie-RCT's. De causale richting (overgewicht veroorzaakt ontsteking) wordt biologisch plausibel geacht, maar de meeste verbanden zijn waargenomen in observationeel onderzoek of mechanistisch onderbouwd, niet altijd aangetoond via gerandomiseerde trials.
Wat doet chronisch slaaptekort op de lange termijn met je ontsteking?
Chronisch slaaptekort verhoogt aantoonbaar de ontstekingsmarkers in je bloed en wordt gelinkt aan ziekten als hart- en vaatziekten en dementie; voldoende slaap is daarmee een van de meest concrete dingen die je zelf kunt doen om chronische ontsteking te beperken.
Verlaagt stress echt mijn weerstand?
Langdurige stress verlaagt je weerstand aantoonbaar: minder actieve afweercellen, zwakkere reactie op vaccins en een groter risico op infecties. Kortdurende stress heeft juist het tegenovergestelde effect en maakt je immuunsysteem even alerter.
Wat doet slaaptekort met je weerstand?
Slaaptekort verzwakt je weerstand aantoonbaar: minder dan zes uur slapen verhoogt je infectierisico fors en verstoort je afweercellen. Zorg structureel voor zeven uur of meer, want één herstelnaacht is niet genoeg om de schade te herstellen.
Waarom word je vaker ziek als je op dieet bent?
Een caloriearm dieet kan je weerstand verzwakken via tekorten aan mineralen zoals magnesium, verstoorde darmbacteriën en gedempte immuunreacties. Let bij een dieet op voldoende micronutriënten om dit risico te beperken.
Wat is het verband tussen hoge bloeddruk en ontsteking?
Hoge bloeddruk en ontsteking versterken elkaar wederzijds, en hogere ontstekingswaarden in het bloed betekenen bij mensen met hoge bloeddruk een meetbaar groter risico op ernstige hart- en vaatziekten. Laat je bloeddruk én CRP regelmatig controleren, zeker als je ook andere risicofactoren hebt zoals diabetes of overgewicht.
Kan je darmflora invloed hebben op ontstekingen in je lichaam?
Je darmflora kan via de darmwand invloed uitoefenen op ontstekingsprocessen in je hele lichaam. Meer vezels eten en regelmatig bewegen zijn de meest onderbouwde manieren om dit gunstig te beïnvloeden.