Wat is het verband tussen tandvleesontsteking en hartziekte?
Het verband tussen tandvleesontsteking en hartziekte is in tientallen studies consistent gevonden, maar of het echt oorzakelijk is, staat nog niet vast. Toch is goede mondverzorging sowieso zinvol, los van de vraag over het hart.
Mensen met ernstige tandvleesontsteking hebben aantoonbaar een hoger risico op hart- en vaatziekten. Alle 41 systematische reviews in een brede paraplu-analyse vonden dit verband. De risicoverhoging loopt uiteen van 22% extra kans tot ruim vier keer het normale risico, afhankelijk van de aandoening en de studie. Het gaat niet om één hartaandoening: er zijn verhoogde kansen gevonden op kransslagaderziekte, boezemfibrilleren, hoge bloeddruk, hartfalen en slagaderziekte in de benen.
Hoe dat verband ontstaat, is nog niet volledig opgehelderd. Tandvleesontsteking veroorzaakt een slepende, chronische ontsteking die ook in het bloed meetbaar is. Bacteriën uit de tandvleeszak kunnen de bloedstroom bereiken en mogelijk de binnenwand van bloedvaten beschadigen, bijdragen aan plakvorming in slagaders en de stollingsneiging verhogen. Dit klinkt mechanistisch plausibel, maar is tot nu toe vooral aangetoond in lab- en dieronderzoek, niet sluitend bij mensen.
Of dit verband ook echt oorzakelijk is, weten we niet zeker. Genetische studies die causale verbanden testen, vonden geen genetisch bewijs dat tandvleesziekte direct aderverkalking veroorzaakt. Een stevige complicatie is bovendien dat tandvleesziekte en hartziekte veel gemeenschappelijke risicofactoren delen: roken, ouder worden, diabetes en een ongezonde leefstijl verhogen allebei. Het is moeilijk te scheiden wat de eigen bijdrage van tandvleesontsteking is.
Tandvleesbehandeling verlaagt aantoonbaar bepaalde bloedwaarden die hartrisico weerspiegelen, zoals ontstekingsmarkers. Maar of die behandeling ook daadwerkelijk het aantal hartaanvallen of beroertes terugdringt, is nog niet aangetoond in grote studies. Mensen die bloedverdunners gebruiken, moeten extra voorzichtig zijn rondom tandvleesbehandelingen.
Gebaseerd op meerdere meta-analyses en een paraplu-review (PMID 39468505, 32011025, 30897827, 38141902) aangevuld met mechanistische en Mendeliaanse randomisatiestudies (PMID 39515611, 29903685, 30987702, 39494478). Het verband is epidemiologisch robuust; oorzakelijkheid is niet bewezen.