Vetcellen scheiden stof uit die bloedvaten veroudert bij muizen
Verouderende vetcellen produceren een stof die de binnenwand van bloedvaten beschadigt. Onderzoekers toonden bij muizen aan dat dit molecuul direct celveroudering en ontstekingen in die bloedvaten triggert. Blokkeer je het, dan wordt de schade aanzienlijk minder.
Het gaat om asprosin, een stofje dat door vetcellen wordt uitgescheiden en een rol speelt in de stofwisseling. De onderzoekers hadden eerder al laten zien dat asprosin schadelijk is bij uiteenlopende aandoeningen, waaronder ontstekingen van bloedvaten. In dit onderzoek keken ze specifiek naar de effecten op de cellen die de binnenkant van bloedvatwanden bekleden, en de link met celveroudering.
Asprosin drijft celveroudering en vaatschade aan
In menselijke bloedvatcellen in het lab nam asprosin sterk toe naarmate de cellen verouderden. Bij normale muizen steeg het niveau met het ouder worden. Vervolgens werden muizen versneld verouderd via injecties met een suiker die cellen sneller doet verouderen. Een deel van die muizen kreeg een stof ingespoten die asprosin blokkeert.
De muizen die de asprosinblokkerende stof kregen, hadden minder tekenen van celveroudering en minder ontstekingsstoffen in hun bloed. Muizen die asprosin ingespoten kregen, ontwikkelden vergelijkbare schade als de versneld verouderde groep. Beide stoffen leidden tot verdikking van bloedvatwanden en verhoogde bloeddruk.
cGAS-STING en mitochondriaal DNA
De onderzoekers onderzochten ook muizen die genetisch zo waren aangepast dat ze zelf geen asprosin konden maken. Die muizen, ook blootgesteld aan de verouderende suiker, toonden minder vaatschade dan muizen die alleen de suiker kregen. Dit wijst erop dat asprosin een aparte bijdrage levert aan vaatveroudering, naast andere effecten die de suiker veroorzaakt.
Niet elk effect van de verouderende suiker werd tegengegaan door asprosin te blokkeren. Zo bleven verstoringen in het verwijden van bloedvaten buiten bereik van die blokkade. Dit suggereert dat vaatveroudering via meerdere wegen tegelijk verloopt. Alle resultaten komen vooralsnog uit dieronderzoek; of asprosin bij mensen een vergelijkbare rol speelt, is nog niet onderzocht.
Zoektermen om verder te zoeken: asprosin endotheelcellen vasculaire senescentie, vaatveroudering ontsteking, celveroudering mitochondriaal DNA