Waarom zorgen myostatineremmers wel voor grotere spieren maar niet voor meer kracht?
Myostatineremmers zorgen aantoonbaar voor grotere spieren, maar bij primaten levert dat niet evenredig meer kracht op omdat andere remmende eiwitten actief blijven en de rol van myostatine overnemen.
Myostatine is een eiwit dat spiergroei afremt. Als je dat eiwit blokkeert, groeien spieren inderdaad. Bij muizen stijgen zowel de spiermassa als de grijpkracht. Maar bij primaten, en vermoedelijk bij mensen, valt de krachtswinst tegen terwijl de massa nog steeds toeneemt.
De reden zit in de selectiviteit van de remming. Myostatine is niet de enige rem op spiergroei. Activine A en een verwant eiwit (GDF11) spelen dezelfde rol. Als je alleen myostatine blokkeert, blijven die andere remmers actief. De spieren worden groter, maar ze zijn anders van samenstelling dan spieren die door training of door bredere hormonale prikkels groeien. Die massa levert dus minder kracht per kilogram op dan normaal spierweefsel.
Als je de rem breder aanzet, en tegelijk myostatine én activine A blokkeert, verandert het plaatje. Dieronderzoek laat dan zowel meer massa als meer kracht zien, ook bij primaten. Een antilichaam dat de receptor (ActRIIB) volledig blokkeert, gaf bij muizen meer spiergroei én beschermde tegen krachtverlies door bepaalde medicijnen. Bij marmosets zorgde eenzelfde brede blokkade na 14 weken voor meer spiermassa én hogere krachtontwikkeling in geïsoleerde spieren.
Bij zieke spieren, zoals bij Duchenne spierdystrofie, werkt puur myostatine remmen in muismodellen iets beter: zowel massa als kracht namen toe. Mogelijk is er bij zieke spiercellen meer ruimte voor verbetering dan bij gezonde. Maar ook hier geldt dat de vertaling naar mensen nog niet is bewezen.
Klinisch is het beeld nog onduidelijk. Het bewijs voor mensen, zeker bij ouderen met spierverlies, is schaars. De complexe signaalketen rond myostatine maakt dat een enkelvoudige blokkade waarschijnlijk niet genoeg is om ook functioneel sterker te worden.
Dit antwoord rust op dieronderzoek bij muizen en primaten (marmosets en apen), aangevuld met twee overzichtsartikelen. Er zijn geen gerandomiseerde studies bij mensen beschikbaar, dus oorzaak en gevolg bij mensen zijn niet aangetoond. Bij muizen zijn de effecten het duidelijkst; bij primaten is het bewijs al dunner. Brede blokkade (activine A plus myostatine) laat bij dieren consistent meer effect zien dan alleen myostatine remmen, maar dit is nog niet bij mensen bevestigd. Voor sarcopenie bij ouderen is het bewijs uitdrukkelijk onvoldoende.
Hoeveel rust hebben mijn spieren nodig tussen trainingen als ik ouder word?
Ouder worden vraagt niet om méér rust, maar om regelmatigere training: minstens twee keer per week krachtoefeningen, aangevuld met voldoende eiwit, is het best onderbouwde recept om spierverlies tegen te gaan.
Waarom heb je nog steeds spierkrampen ondanks magnesium slikken?
Magnesium werkt niet aantoonbaar tegen de meest voorkomende spierkrampen, bij ouderen noch bij sporters. Blijven de krampen, bespreek dan met je arts of er een andere verklaring is.
Helpt rekken en stretchen echt iets, of is het verspilde moeite?
Rekken maakt je aantoonbaar soepeler en 10 minuten per week is al genoeg voor het maximale effect. Voor het voorkomen van blessures werkt het echter niet; daarvoor is excentrische krachttraining veel effectiever.
Waarom is spierkracht zo belangrijk voor gezond ouder worden?
Spierkracht is een van de meest onderbouwde pijlers van gezond ouder worden: verlies ervan vergroot het risico op vallen, invaliditeit en vroegtijdig overlijden, terwijl krachttraining die risico's aantoonbaar verkleint. Ga dus regelmatig krachtoefeningen doen, en als je twijfelt hoe, bespreek het dan met een fysiotherapeut.
Helpt wandelen genoeg om je spieren te behouden?
Wandelen alleen is niet genoeg om spieren te behouden naarmate je ouder wordt. Voeg krachttraining toe en zorg voor voldoende eiwitten in je voeding voor het beste resultaat.