Oefening herstelt spierherstel via één overactief gen
Spieren verzwakken bij het ouder worden. Maar waarom lukt het herstel minder goed naarmate we ouder worden? Onderzoekers hebben een gen gevonden dat met de leeftijd overactief wordt en het opruimen van beschadigde eiwitten in spiercellen blokkeert. Bewegen kan dit deels corrigeren.
Spiercellen zijn continu bezig met zelfonderhoud. Ze breken beschadigde eiwitten af en vervangen ze door nieuwe. Dit systeem van eiwitopruiming (proteostase) is essentieel voor sterke, goed functionerende spieren. Bij veroudering raakt dit systeem ontregeld, wat bijdraagt aan spierverlies en verminderde kracht.
DEAF1: een gen dat te luid wordt
Wetenschappers ontdekten dat het gen DEAF1 bij het ouder worden overactief raakt in spierweefsel. Dit gen staat normaal minder aan, maar bij oudere spieren neemt de activiteit toe. Dat verstoort het vermogen van spiercellen om beschadigde eiwitten tijdig op te ruimen en zichzelf te repareren.
Het onderzoek laat zien dat lichaamsbeweging de activiteit van DEAF1 gedeeltelijk kan terugdringen. Daardoor krijgt het systeem van eiwitopruiming meer ruimte, en kunnen spiercellen zich beter herstellen en kracht opbouwen. Oudere spieren reageren dus nog op de prikkel van bewegen, althans wanneer de ontregeling niet te ver is voortgeschreden.
De onderzoekers benadrukken dat het effect afneemt wanneer het systeem te sterk is verstoord. Er lijkt dus een drempelwaarde te zijn: boven een bepaald niveau van DEAF1-overactiviteit schiet bewegen tekort om het evenwicht te herstellen.
Aanknopingspunt voor spierverlies bij ouder worden
Spierverlies bij ouder worden (sarcopenie) is een van de belangrijkste oorzaken van verlies aan zelfstandigheid. Tot nu toe was onduidelijk welke moleculaire mechanismen precies verantwoordelijk zijn voor de verminderde herstelvermogen van oudere spieren. Dit gen geeft een concreet aanknopingspunt voor vervolgonderzoek.
Of DEAF1 ook bij mensen op dezelfde manier werkt als in dit onderzoek, is nog niet vastgesteld. De resultaten zijn voorlopig en vragen om verdere bevestiging. Toch biedt de bevinding een potentieel doelwit: als DEAF1-activiteit gericht zou kunnen worden verminderd, zou dat de effectiviteit van bewegen bij oudere mensen kunnen vergroten.
Voor nu bevestigt het onderzoek opnieuw dat bewegen een meetbaar effect heeft op de biologie van veroudering in spieren, zelfs op moleculair niveau.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- proteostase spierveroudering sarcopenie | DEAF1 genexpressie skeletspier | eiwitopruiming myocyten veroudering