Verlaagt minder rood vlees eten je kans op kanker?
Minder rood en bewerkt vlees eten verlaagt waarschijnlijk je kans op darmkanker, en mogelijk ook op enkele andere kankersoorten. Het gaat om risicoverlaging, niet om volledige bescherming.
Darmkanker is de kankersoort waarvoor het verband met rood vlees het meest duidelijk is. Mensen die veel rood vlees eten, hebben 15 tot 22% meer kans op darmkanker dan mensen die er weinig van eten. Voor bewerkt vlees (worst, ham, bacon) is dat zelfs 13 tot 21%. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft bewerkt vlees officieel geclassificeerd als kankerverwekkend voor mensen, primair op basis van dit darmkankerverband.
Daarnaast zijn er aanwijzingen voor een verhoogd risico op longkanker, baarmoederkanker en leverkanker bij hoge consumptie van rood vlees, met schattingen van 22 tot 26% hoger risico. Dit bewijs is minder uitgebreid dan voor darmkanker, en bij longkanker is het lastig om de rol van roken volledig buiten beschouwing te laten.
Voor borstkanker is het beeld gemengd. Sommige studies zien een verhoogd risico bij rood vlees, maar een grote studie vond juist geen verband. Bewerkt vlees lijkt specifiek het risico op borstkanker na de menopauze wat te verhogen (6 tot 21%), maar ook hier spreken studies elkaar niet helemaal tegen.
Een brede overzichtsstudie van 72 meta-analyses concludeert dat hoge consumptie van rood en bewerkt vlees ook samenhangt met hogere algehele kankersterfte. Alle genoemde verbanden zijn associatief: mensen die veel vlees eten, leven ook vaker anders (meer roken, minder groenten, minder bewegen). Dat maakt het moeilijk om het effect van vlees alleen te isoleren.
Internationale preventierichtlijnen bevelen minder rood en bewerkt vlees aan. Epidemiologisch onderzoek schat dat zo'n helft van het darmkankerrisico beïnvloedbaar is via leefstijl en voeding. Minder vlees eten verlaagt dus je risico, maar geeft nooit een garantie.
Gebaseerd op drie grote meta-analyses voor darmkanker, een umbrella review van 72 meta-analyses voor algehele kankersterfte, en meerdere meta-analyses en cohortstudies voor borst-, long-, baarmoeder- en leverkanker. Alle verbanden zijn associatief; gerandomiseerde interventiestudies ontbreken.