Ruwweg 40% van alle kankergevallen hangt samen met factoren die je zelf kunt beïnvloeden. Dat is het meest bruikbare vertrekpunt: niet als garantie, maar als richtsnoer voor waar actie het meeste oplevert.
De drie zwaarste hefbomen zijn roken, overgewicht en alcohol, in die volgorde van impact. Roken is verreweg de grootste, verantwoordelijk voor ongeveer 19% van alle kankergevallen in de VS. Overgewicht verhoogt het risico op minstens 13 kankersoorten en draagt bij aan zo'n 7,6% van de gevallen. Alcohol veroorzaakt ook bij matig gebruik al een reëel verhoogd risico, goed voor ruim 4% van kankergevallen wereldwijd. Als je op één ding wilt focussen, stop dan met roken, en als je rookt is dat de meest impactvolle stap die je kunt zetten. Alcohol heeft geen veilige ondergrens als het om kanker gaat, al is het absolute risico bij één drankje per dag voor de meeste mensen klein.
Daarnaast zijn regelmatig bewegen en beperking van UV-blootstelling bewezen effectief, zij het met een iets kleinere bijdrage aan het totaalplaatje. De link tussen lichamelijke inactiviteit en kanker is goed onderbouwd voor darm- en borstkanker in het bijzonder. UV-straling is de dominante oorzaak van huidkanker en het enige risico op die lijst dat je vrijwel volledig kunt afschermen, via kleding, schaduw en zonnebrand.
Studies naar mensen die het hele pakket samenvoegen, dus gezond gewicht, voldoende bewegen, weinig alcohol en een voedingspatroon rijk aan groenten, vezels en peulvruchten en arm aan bewerkt vlees, laten consistent lagere kankerrisico's zien. De combinatie werkt aantoonbaar beter dan losse maatregelen. Het bewijs is observationeel en er spelen altijd ook andere factoren mee, maar de richting is over alle grote kankersoorten heen consistent genoeg dat het de moeite waard is om aan meerdere knoppen tegelijk te draaien.
Overzicht over meerdere factoren (6 onderzoeksrecords, 6 bronnen). De bewijssterkte verschilt per onderdeel , lees het antwoord voor de nuance.