Bewegen vertraagt celveroudering bij kankerpatiënten
Kankerpatiënten die chemotherapie hebben gehad, verouderen sneller dan leeftijdsgenoten. Nieuwe onderzoeksdata suggereren dat regelmatig bewegen dat proces afremt, en ook het geheugen beschermt.
Wie kanker heeft overleefd, merkt soms dat het lichaam sneller slijt dan verwacht. Chemo- en bestralingskuren beschadigen cellen en zorgen voor een verhoogde last van verouderde cellen (cellen die zichzelf niet meer goed vernieuwen maar ook niet afsterven). Deze cellen geven voortdurend ontstekingssignalen af die het omliggende weefsel aantasten.
Onderzoekers volgden borstkankerpatiënten die binnen vijf jaar na diagnose nog weinig bewogen. Eén groep volgde een jaar lang een begeleid beweegprogramma. De andere groep nam deel aan een gezondheids- en welzijnsprogramma zonder extra sport. Bloedmonsters werden op drie momenten afgenomen: bij de start, na zes maanden en na twaalf maanden. Daarmee berekenden de onderzoekers de biologische leeftijd via zogenoemde epigenetische klokken (een meting van hoe sterk DNA-veranderingen op ouderdom wijzen).
Langzamer biologisch ouder worden
De beweeggroep verouderde biologisch langzamer dan de controlegroep. Dat was zichtbaar in twee verschillende epigenetische klokken: GrimAge2 en DNAmFitAge. Wie sneller biologisch verouderde, presteerde ook slechter op aandacht en zelfgerapporteerde cognitieve functies. Sneller biologisch verouderen hing samen met meer cognitieve achteruitgang.
Verder analyseerden de onderzoekers het gehele bloedepigenoom. Ze vonden specifieke plaatsen op het DNA (CpG-sites) die verschillend actief waren tussen de twee groepen. Een deel van die plekken is gekoppeld aan genen die betrokken zijn bij BDNF-signalering, een groeifactor die belangrijk is voor hersencellen.
Wat dit betekent voor longevity
Kankerpatiënten vormen een interessante vergelijkingsgroep: hun verhoogde last van verouderde cellen maakt ze als het ware een versneld ouderdomsmodel. Dat bewegen ook in díe groep de biologische leeftijdsklok trager laat lopen, is voor een longevity-bril interessant. Het bevestigt dat lichaamsbeweging een brede, celbiologische werking heeft, voorbij spieren en hart.
De studie is een secundaire analyse van een gerandomiseerde trial, dus de bevindingen zijn voorlopig en gelden specifiek voor borstkankerpatiënten. Of dezelfde effecten optreden bij gezonde ouderen in dezelfde mate, is nog niet aangetoond.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- epigenetische verouderingsklok
- celsenescence bewegen
- BDNF cognitieve achteruitgang