Vergroot veel zitten mijn kansop kanker, ook als ik sport?

Veel zitten vergroot je kans op bepaalde kankers, ook als je regelmatig sport. Dat is inmiddels in meerdere grote analyses bevestigd. Het extra risico is niet enorm, maar wel meetbaar: ruwweg 7 tot 29% hogere kans afhankelijk van het kankertype, en ongeveer 13% hogere kans op kanker in het algemeen. Je kans om aan kanker te overlijden ligt bij veel zittijd zo'n 18% hoger.

De kankersoorten waarbij dit verband het duidelijkst naar voren komt zijn baarmoeder-, eierstok-, darm-, borst-, prostaat- en endeldarmkanker. Voor de meeste daarvan geldt het bewijs als 'suggestief': de samenhang is herhaaldelijk gevonden, maar een definitief oorzakelijk bewijs bij mensen is er nog niet voor alle types. Een genetisch onderzoek bij borstkanker geeft sterkere aanwijzingen dat de relatie echt oorzakelijk is, niet alleen toevallig.

Sport helpt, maar lost het probleem niet volledig op. Wie veel sport én veel zit, heeft een lager risico dan iemand die zit én niet sport. Toch is het risico hoger dan bij iemand die weinig zit. Met andere woorden: een uur fietsen in de ochtend corrigeert niet de acht uur achter je bureau daarna. Minder zitten en meer bewegen zijn dus complementair, geen uitwisselbare keuzes.

Sporten heeft overigens een sterk bewezen beschermend effect op zes kankersoorten: blaas, borst, darm, baarmoeder, slokdarm en maag. Maar wie buiten sport, let wel op de zon: buitensport hangt samen met een hogere kans op melanoom, een ernstige vorm van huidkanker. Goede zonbescherming is dan ook geen bijzaak.