longevitywatch

Vergroot werken in de nacht mijn kans op kanker?

Redelijk bewijs

Voor borstkanker laat het sterkste onderzoek geen verhoogd risico zien bij nachtwerkers, maar voor longkanker zijn er wel aanwijzingen voor een verband, deels via roken. Wie langdurig nachtdiensten draait, doet er goed aan niet ook nog te roken.

Nachtwerk vergroot je kans op kanker niet automatisch. Voor borstkanker, de meest onderzochte kankersoort bij nachtwerkers, laten de grootste en sterkste studies geen verhoogd risico zien. Meer dan 1,4 miljoen vrouwen werden gevolgd, en ook na 20 jaar of meer nachtdiensten was er geen effect aantoonbaar. Kleinere en methodologisch zwakkere studies vonden soms wel een licht verhoogd risico, maar dat verdween zodra alleen de sterkere studies werden meegenomen.

Een uitzondering die aandacht verdient is vliegtuigpersoneel. Bij deze groep werd een groter verhoogd risico op borstkanker gevonden dan bij gewone nachtwerkers, mogelijk door de combinatie van nachtwerk, tijdzonewisselingen en blootstelling aan kosmische straling. Of dit één-op-één geldt voor mensen die gewoon nachtdiensten draaien, is niet zeker.

Voor longkanker liggen de bevindingen iets anders. Een grote studie met bijna 280.000 deelnemers zag een verband tussen nachtdiensten en longkanker, waarbij mensen die af en toe nachtdiensten draaiden een risicoverhoging van 28% lieten zien ten opzichte van mensen die dat nooit deden. Roken bleek hierbij een belangrijke factor die het verband deels verklaart. Of nachtwerk zelf de oorzaak is, of dat nachtwerkers vaker roken, is niet volledig te scheiden.

Het biologisch verhaal is wel plausibel. Kunstlicht 's nachts onderdrukt melatonine, een hormoon dat een rol speelt bij celdelingcontrole en DNA-herstel. Labo-onderzoek laat zien dat dit kankerbevorderende processen kan aanzetten. Of dit effect bij mensen groot genoeg is om het risico meetbaar te verhogen, is nog niet hard aangetoond. Voor darmkanker en eierstokkanker is het beeld gemengd: sommige analyses zien een signaal, de sterkere studies zien het niet.

Onderbouwing
8 studies · 5 meta-analyses · ≈ 1.700.000 deelnemers

Dit antwoord steunt op meerdere grote samenvattingen van tientallen studies, waaronder een analyse van meer dan 1,4 miljoen vrouwen voor borstkanker en een grote prospectieve studie van bijna 280.000 mensen voor longkanker. Voor borstkanker is het bewijs het meest uitgebreid en consistent: de sterkste studies laten geen verhoogd risico zien. Voor longkanker is het bewijs minder rijp maar wel opvallend. Voor eierstokkanker en darmkanker is het bewijs dun en tegenstrijdig. De biologische mechanismen zijn onderzocht in laboratoriumstudies, maar de vertaling naar meetbaar kankerbevorderend effect bij mensen is nog niet bewezen. Zestig procent van de studies bij zorgmedewerkers scoorde hoog op risico op vertekening, wat de conclusies voor die deelgroep onzeker maakt.

Laatst gecontroleerd: november 2026 · hoe dit beoordeeld is
Gerelateerde antwoorden

Vergroot slechte slaap mijn kans op kanker?

Slechte slaap, en slaapapneu en nachtwerk in het bijzonder, hangt samen met een verhoogd kankerrisico. Of jij persoonlijk meer risico loopt, hangt af van welke slaapproblemen je hebt; laat apneuklachten in ieder geval onderzoeken.

Ja · Redelijk bewijs

Verhoogt het werken met bestrijdingsmiddelen je kans op kanker?

Werken met bestrijdingsmiddelen hangt in meerdere studies samen met een verhoogd risico op verschillende kankersoorten, waaronder blaas-, darm- en bloedkankers. Onbeschermd contact vermijden is verstandig, zeker als je zwanger bent of dat wilt worden.

Ja · Redelijk bewijs

Verhoogt overgewicht mijn kans op kanker, en zo ja welke soorten?

Overgewicht verhoogt je kans op minstens 13 soorten kanker, waaronder baarmoeder-, dikkedarm-, borst- en leverkanker. Gewichtsverlies verlaagt dat risico, al is nog onduidelijk of alle manieren van afvallen even effectief zijn voor je afweer tegen kanker.

Vergroot veel zitten mijn kans op kanker, ook als ik sport?

Veel zitten verhoogt je kansop bepaalde kankers, ook als je sport. Probeer naast regelmatig bewegen ook de zittijd zelf te verminderen, want die twee compenseren elkaar maar gedeeltelijk.

Ja · Redelijk bewijs

Verhoogt alcohol je kans op kanker, ook bij een glas per dag?

Ja, ook één glas per dag verhoogt het kankerrisico meetbaar, vooral voor borstkanker. Er is geen hoeveelheid alcohol gevonden waarbij het risico volledig wegvalt.

Ja · Sterk bewijs

Verhoogt het eten van veel suiker mijn kans op kanker?

Veel suikerhoudende dranken drinken hangt samen met een hogere kans op borst-, prostaat- en darmkanker. Of suiker zelf de oorzaak is weten we nog niet zeker, maar de onderzoeken geven wel reden om je frisdrankinname te beperken.

Voorlopig bewijs
Gerelateerd onderzoek
19 nov
Afweercellen worden stijver bij ouder worden en verliezen slagkracht bij kanker
10 nov
Dikkedarmkankercellen beter te remmen via eiwit-afbraak
09 nov
Kankercellen passen hun energiebalans aan om te overleven bij voedingstekort
Staat jouw vraag er niet bij?
Stel 'm, dan zoeken wij het voor je uit.
Stel een vraag →
Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte

Elke donderdag het belangrijkste longevity-onderzoek in je inbox, toegespitst op wat jij volgt.