Psilocybine beschermt zenuwen bij chemokuur
Een bijwerking van chemotherapie die zelden aandacht krijgt: blijvende zenuwschade in handen en voeten. Onderzoekers testten psilocybine, de werkzame stof in paddo’s, als beschermingsmiddel, met verrassend positief resultaat bij muizen.
Chemotherapie-geïnduceerde perifere neuropathie is een veel voorkomende en soms invaliderende bijwerking van kankerbehandeling. Patiënten ervaren tintelingen, pijn of gevoelloosheid in handen en voeten, soms jarenlang na de behandeling. Er zijn weinig effectieve preventies.
Een studie gepubliceerd in Science laat zien dat psilocybine bij muizen deze zenuwschade kan voorkomen, via een specifiek mechanisme. De onderzoekers ontdekten dat psilocybine de aanvoer van mitochondria, de energiefabrieken van de cel, naar de zenuwuiteinden in stand houdt. Chemotherapie verstoort dit transport normaal gesproken, waardoor zenuwen letterlijk energietekort krijgen en afsterven. Psilocybine hield dat transportproces intact.
Mitochondria als sleutel
Het is opmerkelijk dat het beschermende effect via mitochondriaal transport loopt en niet via de bekende psychedelische werking van psilocybine op serotoninereceptoren. Dat opent de vraag of de psychedelische eigenschappen van de stof überhaupt nodig zijn voor dit effect, of dat chemisch verwante stoffen zonder die bijwerkingen hetzelfde kunnen bereiken.
Wat dit nog niet bewijst
De studie is uitgevoerd bij muizen, niet bij mensen. Het is nog onbekend of psilocybine bij mensen met kanker dezelfde beschermende werking heeft, en of het veilig gecombineerd kan worden met gangbare chemotherapieschema’s. Klinische studies zouden die vragen moeten beantwoorden.
Voor longevity-wetenschap is het mitochondriale mechanisme interessant: mitochondriaal transport speelt een bredere rol in celgezondheid en veroudering. Of dit mechanisme ook buiten de context van neuropathie relevant is, vereist nader onderzoek.
Zoektermen om verder te zoeken: mitochondriaal transport perifere neuropathie, psilocybine neuroprotectie zenuwschade, chemotherapie bijwerkingen zenuwstelsel