Mannelijke geslachtshormonen verkorten het leven van muizen na de middelleeftijd
Castratie op middelbare leeftijd verlengt het leven van mannelijke muizen meer dan castratie op jonge leeftijd. Dat roept een verrassende vraag op: zijn mannelijke geslachtshormonen eigenlijk gunstig in de jeugd, maar schadelijk op latere leeftijd?
Onderzoekers vergeleken mannelijke muizen die op drie verschillende leeftijden werden gecastreerd: vóór de puberteit (dag 20), na de puberteit (dag 60) en op een leeftijd vergelijkbaar met de menselijke vroege middelleeftijd (dag 240). Het onderzoek liet zien dat castratie op dag 240 de mediane levensduur met 32,9 procent verlengde. Castratie na de puberteit verlengde die met 25,8 procent, en voor de puberteit met 19,3 procent.
Hormonen nuttig vroeg, schadelijk later
Opvallend is dat castratie vóór de puberteit minder effect had dan castratie daarna. Dat suggereert dat blootstelling aan geslachtshormonen tijdens de puberteit de levensduur op latere leeftijd niet negatief bepaalt. Sterker nog: de resultaten wijzen erop dat testikelfactoren vóór dag 240 juist gunstig zijn voor de overleving. Pas daarna worden ze, gemiddeld gezien, schadelijk.
De onderzoekers zagen ook dat castratie op dag 240 de verhoogde sterfte bij mannelijke muizen direct stopte. Dat wijst erop dat testikelfactoren actief en snel bijdragen aan de hogere sterfte, en dat hun voortdurende aanwezigheid noodzakelijk is om dat effect in stand te houden.
Lichaamssamenstelling verschuift naar vrouwelijk profiel
Gecastreerde muizen kregen op latere leeftijd een lichaamssamenstelling die meer op die van vrouwelijke muizen lijkt: minder spiermassa en een aanhoudende toename van vetmassa. Castratie bij mannetjes en sterilisatie bij vrouwtjes vertraagt veroudering en verlengt de levensduur bij de meeste hogere dieren.
De bevindingen sluiten aan bij een evolutionaire verklaring voor het verouderingsproces: vroeg reproductief succes wordt beloond door de evolutie, maar de systemen die daarvoor zorgen kunnen op latere leeftijd averechts werken. Mannen leven in vrijwel alle menselijke populaties korter dan vrouwen. Dit onderzoek bij muizen suggereert dat testikelfactoren daarin een directe biologische rol spelen, al gaat het om dieronderzoek en zijn de implicaties voor mensen vooralsnog onduidelijk.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- testiculaire factoren levensduur
- geslachtshormonen veroudering muizen
- seksespecifiek sterftepatroon