Langer oestrogeen hangt samen met minder hersenschade bij vrouwen
Vrouwen die langer oestrogeen hadden, via een later begin van de menopauze of via hormoontherapie, hadden op hun 70e meetbaar minder hersenschade. Dat blijkt uit een Zweeds bevolkingsonderzoek met MRI-scans.
Vrouwen krijgen vaker Alzheimer dan mannen. Onderzoekers vermoeden al langer dat dit samenhangt met het vrouwelijk geslachtshormoon oestrogeen, dat rondom de menopauze snel daalt. Om dit te onderzoeken, namen wetenschappers in Göteborg MRI-scans van 352 cognitief gezonde vrouwen van gemiddeld 70 jaar oud en herhaalden die vijf jaar later.
Minder kleine vaatschade en dikker hersenweefsel
Ze keken naar tekenen van kleine bloedvatschade in de hersenen (kleine-vaatziekte), de toestand van de witte stof (de 'snelwegen' waarmee hersendelen met elkaar communiceren) en de dikte van hersengebieden die bij Alzheimer als eerste krimpen. De studie verscheen in het tijdschrift Neurology. Vrouwen met een langere periode van vruchtbaarheid, en daarmee langer eigen oestrogeen, hadden minder kleine-vaatschade. Vrouwen die hormoontherapie na de menopauze hadden gebruikt, hadden minder verwijde kleine ruimtes rondom bloedvaten in de hersenen en minder kleine bloedingen. Ook de kwaliteit van de witte stof was beter bij hormoontherapiegebruiksters.
Vrouwen met het APOE-ε4-gen (een bekende risicofactor voor Alzheimer) leken extra te profiteren van hormoontherapie: bij hen was de hersenweefseldikte in kwetsbare gebieden groter dan bij APOE-ε4-draagsters zonder therapie. Er was geen bewijs dat anticonceptiepillen en hormoontherapie samen een simpel één-plus-één-effect hadden.
Verband, geen bewijs van oorzaak
De deelnemers kozen zelf of ze hormoontherapie gebruikten, en er is geen garantie dat alle andere factoren gelijk waren. De onderzoekers beschrijven verbanden, geen bewezen oorzaak en gevolg. Wel geven de resultaten nieuwe richting aan het onderzoek naar hoe het vrouwelijke hormonale verloop de hersenen op lange termijn beïnvloedt.
Zoektermen om verder te zoeken: oestrogeen hersenbescherming menopauze, kleine-vaatziekte hersenen vrouwen, APOE-ε4 hormoontherapie cognitie