Helpt meer vezels eten tegen een hoge bloedsuiker?
Meer wateroplosbare vezels eten helpt waarschijnlijk bij het verlagen van een hoge bloedsuiker, maar de totale maaltijdsamenstelling telt ook mee. Kies voor peulvruchten, groenten en fruit als je vezelinname wilt verhogen, en let op bijwerkingen bij een grote stap omhoog.
Wateroplosbare vezels, zoals die in peulvruchten, groenten en fruit, verlagen de bloedsuiker na een maaltijd en verbeteren ook de bloedsuikerregulatie op langere termijn. Het mechanisme is waarschijnlijk dat ze de spijsvertering vertragen, waardoor glucose langzamer in het bloed terechtkomt. Niet-oplosbare vezels, zoals in volkorenbrood, lijken dat effect veel minder te hebben.
Bij vrouwen met zwangerschapsdiabetes leidde dagelijks 9,5 gram extra vezelinname gedurende 8 weken tot een meetbare verlaging van de bloedsuiker na de maaltijd. Bovendien hadden ze na de bevalling minder vaak een verstoorde glucosetolerantie. Bij mensen met type 2 diabetes laten meerdere studies zien dat een vezelrijke voeding de bloedsuikerregulatie significant verbetert. Hoog vezelgehalte neutraliseert daarbij ook het negatieve effect dat veel koolhydraten anders op de bloedsuiker hebben.
Toch is 'meer vezels eten' geen garantie voor een lagere bloedsuikerpiek. Een vroeg klassiek onderzoek vond juist géén relatie tussen het vezelgehalte van voedsel en hoe sterk de bloedsuiker na een maaltijd steeg. Vet- en eiwitgehalte bleken daarin een grotere rol te spelen. Dat laat zien dat de volledige samenstelling van een maaltijd telt, niet het vezelgehalte alleen.
Hoge of langdurige vezelinname kan bijwerkingen geven: winderigheid, diarree en een verminderde opname van mineralen. Bij zwangere vrouwen, kinderen en mensen met voedingstekorten is voorzichtigheid geboden. Vezelsupplementen zijn ook onderzocht, maar de studies zijn klein en deels gefinancierd door bedrijven; de uitkomsten zijn daardoor moeilijker te vertalen naar de praktijk.
Zeven bronnen gebruikt, waaronder gerandomiseerde studies en reviews bij mensen met type 2 diabetes en zwangerschapsdiabetes. Een studie is gefinancierd door een commerciële partij (PMID 37960222, n=12). Eén vroeg onderzoek uit 1981 laat een nul-effect zien op de glycemische index. Combinatiesupplement (PMID 40218856) maakt de bijdrage van vezels apart niet los te koppelen.