Darmreceptor regelt vetopname en darmontsteking
Je dunne darm doet meer dan voedsel verteren. Nieuw onderzoek toont dat een receptor op darmcellen tegelijk de vetopname regelt en het immuunsysteem aanstuurt, en dat die dubbele rol de darm kwetsbaar maakt voor ontsteking als de balans verstoort.
In de darmwand zitten receptoren die signalen ontvangen van zenuwstoffen. Een daarvan is de neurokinine-2-receptor (NK2R), die reageert op tachykininen, een groep signaalstoffen die actief zijn in zenuwen en darmen. Tot nu toe was onduidelijk welke concrete rol NK2R speelt in de darm.
De onderzoekers onderzochten wat er gebeurt als NK2R wordt uitgeschakeld of juist geactiveerd, bij muizen én via farmacologische middelen. Zij ontdekten dat NK2R een centrale schakelaar is die vetopname en immuunrespons tegelijk regelt. Wanneer NK2R werd geblokkeerd, namen vetten na een maaltijd sterker toe in het bloed en werden er meer vetten opgeslagen in de darmwand. Activering van NK2R had het omgekeerde effect: minder vetopname, een afname van vet rond organen, en betere bloedsuikersturing bij muizen met zwaarlijvigheid door dieet.
Ontsteking en geslacht
NK2R beïnvloedde ook het risico op darmontsteking. Muizen zonder NK2R waren minder vatbaar voor colitis, een chronische ontsteking van de dikke darm. Dat effect bleek seksespecifiek: mannetjesmuizen leken meer beschermd. De onderzoekers vonden dat NK2R de samenstelling van slijmproducerende cellen in de darmwand verandert, en dat dit bijdraagt aan de vatbaarheid voor ontsteking.
Bovendien veranderde de samenstelling van de darmbacteriën (microbiota) afhankelijk van of NK2R actief was of niet, en van het dieet van de muizen. Dat wijst op een wisselwerking tussen neuropeptide-signalering, darmcellen en bacteriën in de darm.
Relevant voor veroudering
Dit onderzoek, gepubliceerd in eLife, is voornamelijk in muizen gedaan. De vertaling naar mensen is nog onzeker. Maar de combinatie van vetmetabolisme en darmontsteking is relevant voor longevity: beide processen verslechteren met de leeftijd en dragen bij aan chronische ziekten. NK2R als therapeutisch doel wordt door de onderzoekers gesuggereerd, maar klinisch bewijs ontbreekt nog volledig.
Zoektermen om zelf verder te zoeken: neurokinine-2-receptor darmontsteking, chylomicron vetopname darm, neuropeptide metabolisme darmepitheel