Kun je je darmflora herstellen na een antibioticakuur?
Je darmflora herstelt zich gedeeltelijk na een antibioticakuur, maar volledig terugkeren naar de begintoestand lukt zelden. Probiotica helpen daarbij niet aantoonbaar; geef je lichaam tijd en bespreek met je arts of een kuur echt nodig is.
Antibiotica richten grote schade aan in de darmflora. Ciprofloxacine verlaagt de diversiteit al binnen drie tot vier dagen fors. Bij een zwaardere combinatie van drie breedspectrumantibiotica verdwijnen er direct daarna tijdelijk ook potentieel schadelijke bacteriesoorten, maar tegelijkertijd nemen nuttige soorten zoals bifidobacteriën en boterzuur-producerende bacteriën sterk af.
Herstel treedt op, maar is zelden volledig. Na een ciprofloxacine-kuur verschilt de samenstelling van de darmflora bij alle onderzochte personen tien maanden later nog steeds van hoe die daarvoor was. Na de zwaardere drievoudige kuur was de flora na anderhalve maand grotendeels terug, maar negen soorten die voor de kuur bij iedereen aanwezig waren, bleken na zes maanden bij de meeste deelnemers nog steeds niet aantoonbaar. Hoeveel je herstelt verschilt sterk: het ene herstelpatroon bestaat niet, en zelfs bij dezelfde persoon verloopt een tweede kuur anders dan de eerste.
Probiotica innemen na de kuur klinkt logisch, maar het tegendeel is gebleken. In vergelijking met mensen die niets extra namen, herstelde de darmflora in het darmslijmvlies bij de groep die probiotica (meerstammig product) slikte juist langzamer en onvolledig. Probiotica kunnen diarree door antibiotica wel verminderen, maar dat staat los van daadwerkelijk herstel van de flora.
De snelste en meest complete terugkeer werd bereikt met een eigen fecale transplantatie: ontlasting die iemand vóór de kuur had ingevroren, daarna teruggeplaatst. Binnen enkele dagen was de flora nagenoeg volledig terug, duidelijk sneller dan spontaan herstel of herstel met probiotica. Dit is echter geen methode die zomaar beschikbaar of toepasbaar is voor iedereen; het is vooralsnog onderzocht in een kleine studiegroep.
Gebaseerd op drie humane studies, waaronder een kleine studie bij drie personen (ciprofloxacine, PMID 20847294), een studie bij 12 gezonde jonge mannen (PMID 30349083) en een studie met drie groepen die probiotica, eigen fecale transplantatie of niets kregen (PMID 30193113). Alle bevindingen zijn bij mensen gedaan, maar de groepen zijn klein. Geen meta-analyses beschikbaar in deze set.
Kun je je darmflora blijvend veranderen met voeding?
Voeding verandert je darmflora wel degelijk, maar blijvende verandering vraagt om blijvende aanpassing van je eetpatroon; een tijdelijk dieet heeft slechts tijdelijk effect.
Kun je je darmflora verbeteren door buitenspeelse bacteriën op te pikken?
Regelmatig buiten zijn in groene of natuurlijke omgevingen vergroot de diversiteit van je darmflora. Zelfs een uur of twee per dag in een park laat al een meetbaar verschil zien, al is het bewijs nog voorlopig.
Kan je darmflora invloed hebben op ontstekingen in je lichaam?
Je darmflora kan via de darmwand invloed uitoefenen op ontstekingsprocessen in je hele lichaam. Meer vezels eten en regelmatig bewegen zijn de meest onderbouwde manieren om dit gunstig te beïnvloeden.
Kan sporten je darmflora verbeteren?
Matige regelmatige beweging verbetert je darmflora aantoonbaar, maar je moet wel blijven bewegen want het effect verdwijnt als je stopt. Overdrijf het niet: heel intensieve trainingen kunnen de darmgezondheid juist onder druk zetten.
Kan je darmflora invloed hebben op hoe lang je leeft?
Er zijn duidelijke aanwijzingen dat de samenstelling van je darmflora samenhangt met hoe lang en hoe gezond je oud wordt, maar of je flora aanpassen je leven verlengt is nog niet aangetoond bij mensen.
Kan je darmflora invloed hebben op je geheugen en concentratie?
Je darmflora kan via meerdere routes je geheugen en concentratie beïnvloeden, maar het meeste bewijs komt nog uit dier- en labonderzoek. Wat je nu concreet kunt doen, is je darmgezondheid ondersteunen via voeding, want directe suppletie of probiotica voor cognitie zijn bij mensen nog onvoldoende bewezen.