Klopt het dat vetarme voeding beschermt tegen borstkanker?
Simpelweg minder vet eten beschermt waarschijnlijk niet aantoonbaar tegen borstkanker. Wie zijn risico wil beperken, heeft meer aan een gezond gewicht, voldoende beweging en een gevarieerd plantaardig voedingspatroon.
Dieronderzoek en internationale migrantenstudies gaven ooit het vermoeden dat een vetrijk westers dieet borstkanker bevordert. Wie vanuit een land met weinig vetgebruik naar een westers land verhuist, krijgt na verloop van tijd vaker borstkanker. Maar dat wijst op een brede verandering in leefstijl en omgeving, niet bewezen op vet alleen.
Toen onderzoekers in prospectief cohortonderzoek en patiënt-controle onderzoek bij mensen gingen kijken of minder vet eten het risico verlaagt, vonden ze weinig. Reviews beschrijven slechts een zwakke statistische samenhang. Het terugbrengen van vetinname naar zo'n 20% van de dagelijkse calorieën leidt volgens de beschikbare reviews niet aantoonbaar tot een substantiële daling van het borstkankerrisico in westerse landen. Er speelt daarbij ook een meetprobleem: mensen onderschatten hoeveel vet ze eten in vragenlijsten. Dat kan een eventueel verband verhullen, maar bewijst geen verband.
Het type vet maakt vermoedelijk meer uit dan de totale hoeveelheid. Dieronderzoek laat tegenstrijdige resultaten zien: plantaardige meervoudig onverzadigde vetten bevorderden tumorgroei, terwijl visolie en verzadigd vet weinig effect of zelfs remming toonden. Die bevindingen zijn niet direct op mensen te vertalen. Voor olijfolie en andere enkelvoudig onverzadigde vetten bestaat voorlopige, zwakke aanwijzing dat ze het risico licht verlagen, maar de onderzoekers beschrijven dit zelf als suggestief.
Steviger is het bewijs voor overgewicht en weinig bewegen. Meerdere reviews koppelen obesitas en gewichtstoename aan een verhoogd risico op borstkanker na de menopauze en aan slechtere overleving. Vermijden van gewichtstoename tijdens de volwassenheid lijkt een groter beschermend effect te hebben dan enkel vetbeperking. Ook een voedingspatroon rijk aan groenten, fruit en volle granen en arm aan rood en bewerkt vlees wordt als kansrijker gezien voor kankerpreventie, al is ook daarvoor definitief bewijs nog schaars.
Alle bronnen zijn reviews of niet nader geïndexeerde publicaties. Er zijn geen gerandomiseerde trials of meta-analyses in de meegegeven set. De bewijsbasis is daarmee observationeel en reviewmatig.
Helpt vezelrijk eten tegen darmkanker?
Meer vezels eten hangt consistent samen met minder kans op darmkanker, waarbij volkoren granen de sterkste onderbouwing hebben. Probeer dagelijks volkoren brood, havermout of peulvruchten te eten als concrete stap.
Verlaagt minder rood vlees eten je kans op kanker?
Minder rood en bewerkt vlees eten verlaagt waarschijnlijk je kans op darmkanker, en mogelijk ook op enkele andere kankersoorten. Het gaat om risicoverlaging, niet om volledige bescherming.
Verlaagt minder alcohol drinken je kankerrisico merkbaar?
Minder alcohol drinken verlaagt je risico op meerdere kankersoorten merkbaar, al duurt het jaren voordat het effect volledig zichtbaar is. Eerder stoppen levert meer gezondheidswinst op.
Klopt het dat kunstmatige zoetstoffen kanker veroorzaken?
Het overgrote deel van het bevolkingsonderzoek bevestigt geen oorzakelijk verband tussen kunstmatige zoetstoffen en kanker. Er zijn signalen rondom aspartaam die verder worden onderzocht, maar die rechtvaardigen nog geen alarmisme.
Vergroot eten uit plastic verpakkingen je kans op kanker?
Er zijn duidelijke aanwijzingen dat stoffen die uit plastic lekken, zoals BPA en PCB's, geassocieerd zijn met kanker; voor micro- en nanoplastics ontbreekt dat bewijs bij mensen nog. Beperk blootstelling waar je kunt, zeker bij het verhitten van voedsel in plastic bakjes.
Verhoogt het eten van sterk verhit of verbrand eten je kans op kanker?
Sterk verhit of verbrand vlees vergroot waarschijnlijk het risico op bepaalde kankersoorten, al zijn de verbanden bij mensen associatief. Door vlees niet te verbranden en bereidingsmethoden te variëren, kun je je blootstelling aan deze stoffen flink verlagen.