Klopt het dat vetarme voeding beschermt tegen borstkanker?
Simpelweg minder vet eten beschermt waarschijnlijk niet aantoonbaar tegen borstkanker. Wie zijn risico wil beperken, heeft meer aan een gezond gewicht, voldoende beweging en een gevarieerd plantaardig voedingspatroon.
Dieronderzoek en internationale migrantenstudies gaven ooit het vermoeden dat een vetrijk westers dieet borstkanker bevordert. Wie vanuit een land met weinig vetgebruik naar een westers land verhuist, krijgt na verloop van tijd vaker borstkanker. Maar dat wijst op een brede verandering in leefstijl en omgeving, niet bewezen op vet alleen.
Toen onderzoekers in prospectief cohortonderzoek en patiënt-controle onderzoek bij mensen gingen kijken of minder vet eten het risico verlaagt, vonden ze weinig. Reviews beschrijven slechts een zwakke statistische samenhang. Het terugbrengen van vetinname naar zo'n 20% van de dagelijkse calorieën leidt volgens de beschikbare reviews niet aantoonbaar tot een substantiële daling van het borstkankerrisico in westerse landen. Er speelt daarbij ook een meetprobleem: mensen onderschatten hoeveel vet ze eten in vragenlijsten. Dat kan een eventueel verband verhullen, maar bewijst geen verband.
Het type vet maakt vermoedelijk meer uit dan de totale hoeveelheid. Dieronderzoek laat tegenstrijdige resultaten zien: plantaardige meervoudig onverzadigde vetten bevorderden tumorgroei, terwijl visolie en verzadigd vet weinig effect of zelfs remming toonden. Die bevindingen zijn niet direct op mensen te vertalen. Voor olijfolie en andere enkelvoudig onverzadigde vetten bestaat voorlopige, zwakke aanwijzing dat ze het risico licht verlagen, maar de onderzoekers beschrijven dit zelf als suggestief.
Steviger is het bewijs voor overgewicht en weinig bewegen. Meerdere reviews koppelen obesitas en gewichtstoename aan een verhoogd risico op borstkanker na de menopauze en aan slechtere overleving. Vermijden van gewichtstoename tijdens de volwassenheid lijkt een groter beschermend effect te hebben dan enkel vetbeperking. Ook een voedingspatroon rijk aan groenten, fruit en volle granen en arm aan rood en bewerkt vlees wordt als kansrijker gezien voor kankerpreventie, al is ook daarvoor definitief bewijs nog schaars.
Alle bronnen zijn reviews of niet nader geïndexeerde publicaties. Er zijn geen gerandomiseerde trials of meta-analyses in de meegegeven set. De bewijsbasis is daarmee observationeel en reviewmatig.
Helpt vezelrijk eten tegen darmkanker?
Meer vezels eten, vooral via volkoren granen, hangt consistent samen met minder kans op darmkanker. Of de vezels zelf de oorzaak zijn, is niet bewezen, maar het verband is groot, consistent en biologisch goed te verklaren.
Verlaagt minder rood vlees eten je kans op kanker?
Minder rood vlees en bewerkt vlees eten verlaagt waarschijnlijk je risico op dikkedarmkanker; voor bewerkt vlees is het verband het sterkst en best onderbouwd, dus dat is het eerste om te beperken.
Verlaagt minder alcohol drinken je kankerrisico merkbaar?
Minder alcohol drinken verlaagt je risico op meerdere kankersoorten merkbaar, al duurt het jaren voordat het effect volledig zichtbaar is. Eerder stoppen levert meer gezondheidswinst op.
Klopt het dat kunstmatige zoetstoffen kanker veroorzaken?
Het overgrote deel van het bevolkingsonderzoek bevestigt geen oorzakelijk verband tussen kunstmatige zoetstoffen en kanker. Er zijn signalen rondom aspartaam die verder worden onderzocht, maar die rechtvaardigen nog geen alarmisme.
Vergroot eten uit plastic verpakkingen je kans op kanker?
Uit meerdere grote analyses blijkt dat stoffen in plastic verpakkingen, zoals BPA en ftalaten, samenhangen met een hoger risico op borstkanker. Een bewezen oorzakelijk verband is er nog niet.
Moet je je laten testen op erfelijke borstkanker?
Borstkanker kan erfelijk zijn, en als je meerdere gevallen in je familie herkent, is het verstandig om dit met je huisarts of een genetisch adviseur te bespreken zodat je kunt bepalen of testen zinvol is.