Nieuw middel tegen bloedkanker opent medicijnklasse
Een nieuwe pil voor een agressieve vorm van bloedkanker is goedgekeurd door de Amerikaanse medicijnautoriteit. Het is het eerste middel in een volledig nieuwe geneesmiddelklasse, en het werd beoordeeld op een scherpere maat voor herstel dan voorheen gebruikelijk was.
De FDA keurde iberdomide goed, te verkopen onder de naam Zenbexus, als behandeling voor gevorderd multipel myeloom, een kanker van de plasmacellen in het beenmerg. Het medicijn is ontwikkeld door Bristol Myers Squibb en wordt gecombineerd met twee bestaande middelen: daratumumab en dexamethason. Het richt zich op patiënten die al eerder behandeld zijn.
Iberdomide behoort tot de klasse van cereblon E3-ligase modulatoren (CELMoD’s). Deze stoffen sturen het afbraaksysteem van de cel aan om specifieke eiwitten op te ruimen die kankercellen nodig hebben voor groei. Dat werkt anders dan bestaande geneesmiddelen, waaronder thalidomide-analogen die al decennia bij myeloom worden gebruikt.
Scherpere maatstaf voor goedkeuring
Opvallend is hoe de FDA dit middel beoordeelde. De goedkeuring was de eerste waarbij een gevoeligere maatstaf voor remissie werd gehanteerd: minimale residuale ziekte (MRD)-negatieve status. Dit meet op moleculair niveau of er nog kankercellen over zijn, waar traditionele remissiecriteria dat niet detecteren. Dit markeert een bredere verschuiving in hoe de FDA kankermiddelen beoordeelt.
Relevantie voor veroudering en kanker
Multipel myeloom treft vooral mensen boven de 65 jaar. Leeftijd is een van de sterkste risicofactoren. De goedkeuring van een eerste middel in een nieuwe klasse opent de deur voor combinaties met andere therapieën, wat de behandelruimte voor oudere patiënten kan verbreden. Of iberdomide ook op langere termijn overlevingsvoordelen geeft, is nog niet volledig vastgesteld; verdere data zijn nodig.
Zoektermen om verder te zoeken: CELMoD cereblon E3-ligase modulatoren, minimale residuale ziekte myeloom, targeted proteïnedegradatie kanker