Verlaagt koffie het risico op vroegtijdig overlijden?

Koffie verlaagt waarschijnlijk je kans op vroeg overlijden. Een grote review van 201 meta-analyses¹ vond zo'n 17% minder kans op overlijden bij drie tot vier koppen per dag vergeleken met geen koffie. Een meta-analyse van bijna 3,9 miljoen deelnemers² bevestigt dit. Meer dan 3,5 koppen per dag levert daarboven geen extra voordeel op.

Wat je in je koffie doet, maakt flink uit. In een cohortstudie van 46.222 volwassenen³ was een beschermend effect alleen zichtbaar bij zwarte koffie of koffie met weinig suiker en verzadigd vet. Koffie met veel room en suiker liet geen aantoonbaar voordeel zien.

Voor mensen met type 2 diabetes zijn de signalen extra positief. Een Harvard-cohortstudie van ruim 15.000 diabetespatiënten met gemiddeld 18,5 jaar follow-up⁴ vond 26% minder kans op overlijden bij hoge versus lage koffieconsumptie. Een brede review in Geroscience⁵ bevestigt dat de voordelen het duidelijkst zijn bij matige consumptie.

Al dit onderzoek is observationeel. Gerandomiseerde studies ontbreken grotendeels^1,6,5. Mensen die veel koffie drinken, kunnen ook op andere manieren gezonder leven. Aanwijzingen voor een oorzakelijk verband gelden bovendien alleen overtuigend voor type 2 diabetes en chronische nierziekte, niet voor sterfte in het algemeen⁵.

Er zijn ook risico's. Koffie hangt samen met een verhoogd risico op longkanker, ook na correctie voor roken⁷. Bij vrouwen is er een verband met meer botbreuken¹. Tijdens de zwangerschap is matiging verstandig: hoge consumptie hing samen met 31% meer kans op een laag geboortegewicht en 46% meer kans op zwangerschapsverlies¹. Voor gezonde, niet-zwangere volwassenen geldt tot 400 mg cafeïne per dag, ruwweg één tot vier koppen, als veilig, al kunnen medicijninteracties een rol spelen⁶.