Verouderde cellen ontwijken afweer via immuunremmer
Verouderde cellen hopen zich op in ouder wordend weefsel, terwijl het immuunsysteem ze niet opruimt. Nieuw onderzoek legt bloot hoe die cellen zich actief verschuilen voor de afweer, via een route die ook bij tumoren voorkomt.
Cellen die zichzelf buiten werking stellen na schade heten senescentiecellen, ook wel ‘zombiecellen’ genoemd. Ze blijven in het lichaam aanwezig en scheiden stoffen af die ontsteking aanwakkeren en naburige cellen beschadigen. Het immuunsysteem zou ze moeten opruimen, maar bij ouderen lukt dat steeds minder goed.
Het onderzoek, gepubliceerd in Frontiers in Cell and Developmental Biology, beschrijft een mechanisme dat verklaart waarom. Wanneer een cel DNA-schade oploopt, start een signaalcascade (de DNA-schaderespons) die de cel in senescentie duwt. Dezelfde cascade activeert ook een eiwit dat PD-L1 heet. PD-L1 fungeert als een ‘niet aanvallen’-signaal aan de buitenkant van de cel. Immuuncellen die dit signaal herkennen, laten de cel met rust.
Dezelfde route als bij kanker
Dit PD-1/PD-L1-systeem is al uitgebreid bestudeerd bij tumoren. Kankercellen gebruiken hetzelfde PD-L1-signaal om zich aan de afweer te onttrekken. Immunotherapieën die dit blokkeren zijn al in gebruik bij de behandeling van verschillende kankersoorten.
Het onderzoek stelt dat verouderde cellen dezelfde truc toepassen. Schade aan het DNA zorgt op twee manieren voor meer PD-L1 (een remmer van het afweersysteem) op de cel. Hoe meer schade, hoe beter de cel zich kan verstoppen voor de afweer, en hoe meer van zulke verouderde cellen zich ophopen.
Mogelijke behandelrichtingen
Als bestaande immuuntherapieën die PD-L1 blokkeren ook senescentiecellen kwetsbaarder maken voor de afweer, zou dat een nieuwe ingang bieden. Maar dit is vooralsnog een theoretisch idee. De beschouwing is gebaseerd op mechanistisch onderzoek en beschikbare literatuur, niet op klinische trials.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- PD-L1 immuunontwijking senescentiecellen | DNA-schaderespons celveroudering | immunosurveillance senescentie veroudering