Helpt een koolhydraatarm dieet je immuunsysteem, je afweer, beter werken?
Bij mensen met prikkelbare-darmsyndroom laat onderzoek zien dat minder fermenteerbare koolhydraten eten de barrièrefunctie van de darmwand verbetert. Voor gezonde mensen zonder darmklachten is er geen aangetoond immuunvoordeel van een koolhydraatarm dieet.
Bij mensen met het metabool syndroom verlaagde een koolhydraatarm dieet (ongeveer 23% van de calorieën uit koolhydraten) wel het nuchter insuline en het lichaamsgewicht, maar de ontstekingsmarker CRP daalde niet aantoonbaar. Juist een vetarm dieet deed dat wél. Gewichtsverlies kan op de lange termijn indirect ook de ontstekingsactiviteit verminderen, maar een directe werking op het immuunsysteem via CRP was niet zichtbaar.
Een uitzondering is het low-FODMAP dieet, dat fermenteerbare koolhydraten sterk beperkt. Bij mensen met het prikkelbare-darmsyndroom verbeterde dit dieet de barrièrefunctie van de darmwand en verminderde het de activering van immuuncellen in die wand. Dit gaat over lokale darmimmuniteit bij een specifieke aandoening, niet over het algemene afweersysteem van een gezond persoon. Heb je last van het prikkelbare-darmsyndroom, dan is dit wel een concrete bevinding die je met je arts kunt bespreken.
Voor een vezelarm, ketogeen dieet met veel verzadigd vet is er juist een signaal dat dit ontsteking kan bevorderen en het risico op hart- en vaatziekten vergroot. Of een ketogeen dieet met overwegend onverzadigde vetten dat risico wegneemt, onderzoekt een lopende studie nog. Resultaten zijn er nog niet.
Een vezelrijk, plantaardig dieet laat in een kleine studie bij mensen met een voorstadium van bloedkanker gunstige verschuivingen zien in ontstekingsmarkers en bepaalde afweercellen. In dieronderzoek vertraagde het zelfs ziekteprogressie. Maar met 23 deelnemers en een heel specifieke patiëntengroep zijn deze bevindingen bij gezonde mensen nog niet te gebruiken als richtlijn.
Dit antwoord rust op een systematische samenvatting van meerdere studies (over koolhydraatarme diëten bij het metabool syndroom), een multicenter klinische studie bij patiënten met het prikkelbare-darmsyndroom (42 deelnemers), een kleine studie bij mensen met een voorstadium van bloedkanker (23 deelnemers) en een gepubliceerd studieprotocol waarvan de resultaten er nog niet zijn. Het bewijs over CRP en immuunwerking bij gezonde mensen is dun: de systematische samenvatting vond geen effect op ontstekingsmarkers, de andere studies gaan over specifieke patiëntengroepen. De onderzoekers achter het ketogeen-dieetprotocol benadrukken zelf dat de immuuneffecten van het type vet nog onduidelijk zijn.
Helpt genoeg eiwit eten mijn afweer op latere leeftijd?
Voldoende en het juiste soort eiwit eten helpt de afweer op latere leeftijd: 25 gram wei-eiwit per dag liet bij ouderen in drie maanden duidelijk minder ontsteking en betere longfunctie zien, terwijl rood en bewerkt vlees juist ongunstig lijkt voor het immuunsysteem.
Hoe versterkt voeding je immuunsysteem?
Voeding heeft een duidelijke invloed op je immuunsysteem: tekorten verzwakken je afweer, en aanvullen bij een aantoonbaar tekort (vooral vitamine D, C en zink) helpt. Bij mensen zonder tekort is extra suppleren minder overtuigend bewezen.
Welke supplementen ondersteunen je afweer echt?
Sommige supplementen ondersteunen je afweer echt, maar het effect is het grootst als je een tekort hebt: check dus eerst of je vitamine D- of zinkgehalte in orde is, en vul gericht aan.
Kan te veel suiker je immuunsysteem verzwakken?
Structureel te veel suiker eten verstoort de darmbarrière, prikkelt chronische ontsteking en brengt immuuncellen in een toestand waaruit ze moeilijk herstellen. Minder suiker eten is daarmee een concrete manier om je afweer te ontzien.
Kun je de veroudering van je immuunsysteem afremmen?
Er zijn concrete aanwijzingen dat leefstijlveranderingen, met name een Mediterraan dieet gecombineerd met meer beweging, het aantal verouderde immuuncellen merkbaar kunnen verminderen; ook probiotica en vitamine D laten meetbare effecten zien, al is nog onduidelijk of je daardoor ook echt minder ziek wordt.
Helpt vaker buiten zijn je immuunsysteem op oudere leeftijd?
Vaker buiten zijn kan je immuunsysteem op oudere leeftijd ondersteunen, vooral via betere vitamine D-aanmaak, maar of dat echt tot minder ziekte leidt is nog niet hard aangetoond. Hoe vuil de buitenlucht is, speelt ook mee: bij ernstige luchtvervuiling kan buiten zijn juist nadelig uitpakken.