Helpt saunabaden tegen infecties?
Er zijn voorlopige aanwijzingen dat regelmatig saunabaden je immuunsysteem gunstig kan beïnvloeden, maar het bewijs is te dun voor harde conclusies. Heb je gewrichtsklachten of een bijzondere huidaandoening, bespreek het dan even met je arts voordat je er een routine van maakt.
Regelmatig saunabaden kan de ernst van griep en luchtweginfecties mogelijk verminderen. Dat signaal komt uit observationele studies en narratieve overzichtsartikelen, niet uit grote gerandomiseerde trials. Het gaat dus om vroege aanwijzingen, geen vastgesteld klinisch voordeel.
Een kleine studie bij 20 gezonde jonge mannen liet zien dat pas na een reeks van tien saunasessies het immuunsysteem aantoonbaar veranderde: er waren verschuivingen in witte bloedcellen en bepaalde typen lymfocyten. Eén losse saunasessie had dat effect niet. Bovendien reageerden getrainde en ongetrainde mannen verschillend, dus het is niet vanzelfsprekend dat dit voor iedereen even sterk geldt.
Zweet bevat van nature bepaalde beschermende eiwitten die bacteriën op de huid kunnen remmen. Of saunabaden die concentratie verhoogt ten opzichte van gewoon zweten, is op basis van de beschikbare studies niet te zeggen.
Dieronderzoek bij muizen en hamsters toont dat een verhoogde lichaamstemperatuur de weerstand tegen griepvirus en SARS-CoV-2 kan vergroten, via een mechanisme dat samenhangt met het darmmicrobioom. Dit is vooralsnog alleen bij dieren aangetoond; of saunabaden hetzelfde effect heeft bij mensen is onbekend.
Er zijn ook veiligheidsaspecten. Bij mensen met gewrichtsklachten is een ernstige gewrichtsinfectie met een moeilijk te behandelen bacterie beschreven na herhaalde stoomtherapie; het betrof kruidenstoomtherapie, niet een klassiek saunabad. Mensen met een zeldzame overgevoeligheid voor eigen zweetstoffen kunnen door saunabaden huiduitslag en ernstige jeuk krijgen. Voor verder iedereen lijken die risico's klein, maar het is goed om ervan op de hoogte te zijn.
Alle claims zijn gebaseerd op kleine observationele studies, één kleine interventiestudie (n=20), dierexperimenteel onderzoek en twee gevallenbeschrijvingen. Geen grote gerandomiseerde trials beschikbaar.
Wat doet regelmatig saunabezoek met je afweer?
Regelmatig saunabezoek verandert meetbaar dingen in je afweersysteem, maar of je er ook daadwerkelijk minder ziek van wordt is nog niet bewezen. De aanwijzingen zijn positief genoeg om sauna als onderdeel van een gezonde leefstijl te beschouwen, maar specifieke gezondheidsclaims zijn nog te vroeg.
Helpt groene thee tegen infecties?
Tegen griep is er redelijke onderbouwing dat groene-thee catechinen helpen; voor de meeste andere infecties gaat het nog om laboratoriumonderzoek, dus gebruik het als aanvulling op reguliere preventie, niet als vervanging ervan.
Helpt zonnebaden je weerstand buiten het vitamine D-effect?
Zonlicht beïnvloedt je weerstand ook buiten het vitamine D-effect, via hormonen, neuropeptiden en verschuivingen in afweercellen. Regelmatig een beetje zon, zonder verbranding, lijkt het meest haalbare handvat om dit effect te benutten.
Kan ik door te weinig slaap sneller ziek worden van infecties?
Te weinig slaap maakt je immuunsysteem aantoonbaar kwetsbaarder, ook voor infecties en vaccinaties. Zorg voor voldoende nachtrust, al zijn de exacte aantallen en drempelwaarden nog niet precies bekend.
Helpt koud douchen je weerstand?
Koud douchen versterkt je weerstand niet aantoonbaar op korte termijn, maar mensen die het regelmatig doen melden wel minder ziekteverzuim. Wil je de kans op effect vergroten, combineer het dan met ademhalingstechnieken.
Kun je de veroudering van je immuunsysteem afremmen?
Er zijn concrete aanwijzingen dat leefstijlveranderingen, met name een Mediterraan dieet gecombineerd met meer beweging, het aantal verouderde immuuncellen merkbaar kunnen verminderen; ook probiotica en vitamine D laten meetbare effecten zien, al is nog onduidelijk of je daardoor ook echt minder ziek wordt.