Helpt koud douchen je weerstand?

Koud douchen verhoogt je weerstand niet op een meetbare manier, althans niet rechtstreeks. Een meta-analyse van elf gerandomiseerde studies (ruim 3100 deelnemers) vond geen significant effect van koud water onderdompeling op immuunfunctiemarkers, direct na de blootstelling en een uur erna. Dat is de robuutste meting die beschikbaar is.

Wat koud water wél doet: het triggert een kortdurende ontstekingsreactie. Je lichaam reageert op de koude als op een stressor, met een tijdelijke stijging van stresshormonen en ontstekingsstoffen. Dat is een normale fysiologische reactie, geen schade. Maar het betekent ook niet automatisch dat je immuunsysteem er structureel sterker van wordt.

Er zijn wel voorzichtige aanwijzingen dat regelmatig koud douchen praktisch verschil kan maken. Mensen die ermee bezig zijn, melden minder ziekteverzuim (circa 29% minder) en kortere luchtweginfecties. Maar dat zijn zelfrapportages zonder goede controlegroep, dus het is goed mogelijk dat gezondere of meer actieve mensen überhaupt vaker koud douchen.

De bekende Wim Hof-studie laat zien dat een combinatie van meditatie, ademhalingsoefeningen en koude blootstelling de immuunrespons op een kunstmatig geïnduceerde infectie dempte. Griepachtige klachten waren minder en er werden gunstige verschuivingen in ontstekingswaarden gemeten. Maar koude was daar slechts één van drie componenten. Wat de koude alleen deed, kun je uit die studie niet afleiden.

Na zes weken regelmatig koud onderdompelen werden kleine stijgingen gezien in een paar typen immuuncellen. De meeste immuunmarkers bleven echter ongewijzigd, en wat die kleine veranderingen in de praktijk betekenen is onduidelijk. Na intensieve training helpt koud douchen ook niet beter voor immuunherstel dan gewoon warm water of actief uitkoelen.