Kan ik door te weinig slaap sneller ziek worden van infecties?

Te weinig slaap vergroot je kans om ziek te worden van infecties. Dit geldt zowel voor het sneller oplopen van een ziekte als voor het minder goed bestrijden ervan. Het immuunsysteem heeft slaap nodig voor twee soorten verdediging: de snelle, algemene reactie en de specifiekere, langere reactie die je ook beschermt na vaccinaties. Beide raken verstoord bij slaaptekort.

Een concreet voorbeeld: wie te kort slaapt voor of na een vaccinatie, bouwt minder goed bescherming op. Het vaccin werkt dan minder effectief. Dit is onderzocht in zowel epidemiologische studies als in laboratoriumonderzoek, en de samenhang wordt in meerdere studies bevestigd.

Slaaptekort verhoogt ook de hoeveelheid ontstekingsbevorderende stoffen in je bloed. Bij kortdurend slaapgebrek is dit tijdelijk, maar bij chronisch slaaptekort ontstaat er een aanhoudende, laaggradige ontsteking in het lichaam. Die sluimerende ontsteking draagt vermoedelijk bij aan ziekten als diabetes, hart- en vaatziekten en mogelijk neurodegeneratieve aandoeningen, al is de precieze oorzakelijke keten daarvoor nog niet volledig in kaart gebracht.

Meer of betere slaap lijkt het omgekeerde effect te hebben: het immuunsysteem herstelt en werkt beter. Maar het bewijs daarvoor is nog beperkt; er zijn methodologische uitdagingen en er lopen nog open onderzoeksvragen. Concrete aanbevelingen over hoeveel extra slaap je nodig hebt om beschermd te zijn, zijn nog niet uit de studies te destilleren.

Exacte risicocijfers, zoals 'x procent meer kans op een verkoudheid', worden in de beschikbare studies niet gegeven. Maar de richting is duidelijk en wordt breed ondersteund: structureel te weinig slapen maakt je immuunsysteem kwetsbaarder.