Helpt curcuma tegen ontsteking?
Curcumine verlaagt bepaalde ontstekingsmarkers in het bloed, maar het effect is bescheiden. Bovendien neemt je lichaam de stof zo slecht op dat gewone kurkuma of standaardcapsules waarschijnlijk te weinig werkzame stof leveren om dat verschil te maken.
Curcumine, de werkzame stof in kurkuma, verlaagt aantoonbaar een aantal ontstekingsmarkers in het bloed. Dat blijkt uit een meta-analyse van 66 gecontroleerde studies bij mensen. CRP daalde gemiddeld 0,58 mg/l, TNF-alfa met 3,48 pg/ml en IL-6 met 1,31 pg/ml. Voor een vierde marker (IL-1bèta) werd geen significant effect gevonden. De effecten zijn statistisch betrouwbaar, maar bescheiden1.
Dezelfde meta-analyse liet ook minder oxidatieve schade zien en een hogere antioxidantcapaciteit in het bloed. Dat sluit aan bij wat lab- en dieronderzoek al langer suggereerde: curcumine kan ontstekingsbevorderende enzymen remmen, waaronder hetzelfde doelwit als ibuprofen. Of die remming bij mensen even sterk uitpakt als in het laboratorium, is nog niet rechtstreeks aangetoond2,3.
Voor specifieke aandoeningen zoals ontstekingsdarmziekte of psoriasis is de situatie minder duidelijk. Curcumine geldt daar als interessante kandidaat, maar bewezen behandeleffecten ontbreken. Onderzoekers zijn er expliciet over: het is een kandidaat, geen therapie4.
Een groot praktisch probleem is de slechte opneembaarheid. Je lichaam breekt curcumine snel af en scheidt het uit. Gewone kurkumapoeder of standaardcapsules leveren daardoor maar een fractie van de werkzame stof aan je bloed. Formuleringen met bijvoorbeeld zwarte peper worden onderzocht, maar zijn als standaardoplossing nog niet bewezen4,5. Het is daardoor lastig te zeggen welk supplement de bloedspiegels haalt die in studies zijn gebruikt.
In wormen, fruitvliegen en muizen is levensduurverlenging door curcumine beschreven. Of dat bij mensen enige relevantie heeft, is volledig onbekend en in de beschikbare studies niet onderzocht6.
Alle claims zijn gebaseerd op één grote meta-analyse van 66 gecontroleerde studies (PMID 36804260), aangevuld met mechanistische reviews en dieronderzoek. Er is geen bewijs voor effectiviteit als behandeling van specifieke ziekten bij mensen. Het opneembaarheidsprobleem is consistent gerapporteerd in meerdere bronnen.