Helpt minder eten om je cellen beter te laten opruimen?
Intermitterend vasten laat voorlopige aanwijzingen zien dat het de celreiniging licht ondersteunt. Gewoon minder eten of minder eiwit eten doet dat niet aantoonbaar.
Periodiek vasten, waarbij je alleen binnen een vast tijdvenster per dag eet, lijkt de zelfreiniging van je cellen (autophagie: het proces waarbij cellen hun eigen afval opruimen) licht te stimuleren. Uit onderzoek bij 121 mensen met ernstig overgewicht bleek de vastende groep na 6 maanden duidelijk beter te scoren dan de groep die gewoon doorat. Maar pas op: binnen de vastende groep zelf steeg de celreiniging niet duidelijk ten opzichte van het begin. Het verschil ontstond mede doordat de celreiniging in de andere groep leek te dalen. De conclusie is dus voorzichtig.
Gewoon minder calorieën eten, zonder vastenvensters, liet in datzelfde onderzoek geen meetbaar effect zien op de zelfreiniging van je cellen. En ook het halveren van de eiwitinname bij 63 gezonde volwassenen veranderde niets aan dat opruimproces, terwijl dieronderzoek wél een effect had voorspeld. Twee directe tests bij mensen vonden dus geen effect.
Bij type 2 diabetes beschrijft een overzicht van meerdere studies wel kortetermijnwinst van intermitterend vasten op bloedsuiker en gewicht, met autophagie als één van de mogelijke verklaringen. Hoe groot het aandeel van celreiniging daarin is, is niet los te meten. Bespreek dit met je arts als je diabetes hebt en met vasten wil experimenteren.
In dieronderzoek ziet het er interessanter uit. Een dieet waarbij je een paar dagen heel weinig eet, vertraagde tumorgroei bij muizen en ratten en versterkte de werking van kankerbehandelingen, deels via celreiniging. Of dit ook bij mensen werkt, is nog onbekend.
Kortom: vasten met een beperkt eetvenster geeft voorlopige aanwijzingen voor iets meer celreiniging bij mensen met obesitas, maar minder eten zonder zo'n schema of simpelweg minder eiwit eten doet dat niet aantoonbaar. Het effect van vasten op autophagie bij mensen is nog beperkt onderzocht en het bewijs is dun.
Dit antwoord steunt op twee gerandomiseerde studies bij mensen, twee overzichtsstudies en twee niet nader geïndexeerde publicaties. De auteurs van de overzichtsstudie naar long COVID merken zelf op dat de bevindingen voorlopig zijn vanwege kleine steekproeven, korte follow-up en wisselende opzet, en dat gestandaardiseerd vervolgonderzoek nodig is. De twee gerandomiseerde studies bij mensen zijn relatief klein, meten autophagie in bloed (niet in weefsel) en keken elk naar een andere definitie van "minder eten". Het bewijs voor celreiniging door vasten bij mensen staat daarmee nog in de kinderschoenen.
Helpt de sauna bij afvallen?
De sauna laat je zweten, niet afvallen: het gewichtsverlies is tijdelijk vochtverlies dat verdwijnt zodra je weer drinkt. Wil je afvallen, dan is sporten en minder eten de weg; de sauna kun je er prima naast gebruiken, maar reken er niet op als afslankmiddel.
Helpt metformine je langer gezond te leven?
Metformine kan bij mensen met prediabetes of metabool syndroom diabetes grotendeels voorkomen, en dat levert echte gezondheidswinst op. Of het bij gezonde mensen ook het verouderen vertraagt, is vooralsnog niet aangetoond.
Helpt rapamycine om langer gezond te leven?
Bij muizen werkt rapamycin, maar of dat ook bij mensen leidt tot een langer en gezonder leven is nog niet aangetoond. Bijwerkingen zijn reëel, langetermijndata bij gezonde mensen ontbreken, en gebruik buiten een klinische context is vooralsnog niet te onderbouwen.
Kan hitte, zoals een sauna, je cellen beschadigen of juist sterker maken?
Matige hitte beschadigt cellen kort, maar zet tegelijk een herstelreactie op gang die de cel weerbaarder maakt. Herhaald saunagebruik lijkt gunstig voor ontstekingsniveaus, immuunfunctie en mogelijk ook bloedsuiker, maar grote gerandomiseerde studies ontbreken nog.
Heeft rood licht therapie echt effect op je cellen?
Rood lichttherapie heeft aantoonbaar effect op cellen, vooral op energieproductie en ontsteking. De dosis bepaalt of je er baat bij hebt, dus let daar op bij de keuze van een apparaat.