Bij mensen met diabetes type 2 is hogere koffieconsumptie observationeel geassocieerd met circa 26% lagere sterfte en minder hart- en vaatziekten. Dit is een statistisch relevant signaal, maar geen bewezen oorzakelijk verband. Of koffie diabetes type 2 helpt voorkomen, kan op basis van de beschikbare claims niet worden beoordeeld.
Uit een grote prospectieve cohortstudie met 15.486 mensen met diabetes type 2 (gemiddeld 18,5 jaar gevolgd) bleek dat mensen die meer koffie dronken, een 26% lagere kans hadden om te overlijden dan mensen die weinig koffie dronken (hazard ratio 0,74; 95%-betrouwbaarheidsinterval 0,63-0,86). Ook mensen die na hun diabetesdiagnose meer koffie gingen drinken, hadden een lagere sterfte. Dit suggereert een gunstig verband, maar het gaat om een observationele studie: oorzakelijkheid is niet bewezen1.
Dezelfde studie liet zien dat hogere koffieconsumptie ook samenhing met minder hart- en vaatziekten bij mensen met diabetes type 2. De associatie was statistisch significant, hoewel de exacte getallen voor dit specifieke uitkomst niet apart zijn gerapporteerd. Hart- en vaatziekte is een van de belangrijkste complicaties bij diabetes, dus dit is een relevant signaal.
Ter vergelijking: suikerhoudende dranken lieten in dezelfde studie het tegenovergestelde zien. Meer suikerhoudende dranken drinken hing samen met 20% hogere kans op sterfte door alle oorzaken (HR 1,20), 25% hogere kans op hart- en vaatziekten (HR 1,25) en 29% hogere kans op sterfte door hart- en vaatziekte (HR 1,29). Het vervangen van suikerhoudende dranken door koffie was consistent gekoppeld aan een lager sterfterisico1.
Belangrijk voorbehoud: al deze verbanden zijn observationeel. Mensen die veel koffie drinken, kunnen op andere manieren ook een gezondere levensstijl hebben, en dat kan de uitkomsten beïnvloeden. Gerandomiseerde experimenten die oorzakelijkheid kunnen aantonen, ontbreken hier.
De beschikbare claims gaan over sterfte en hart- en vaatziekte bij mensen die al diabetes type 2 hebben. Er zijn in dit brondossier geen gecontroleerde gegevens opgenomen over het voorkómen van diabetes type 2 bij gezonde mensen. De vraag of koffie diabetes helpt voorkomen, kan op basis van de aangeleverde claims niet worden beantwoord.
Alle claims zijn afkomstig uit één prospectieve cohortstudie (PMID 37076174) en één epidemiologische review (PMID 38879999). Er zijn geen gerandomiseerde gecontroleerde trials of meta-analyses als directe bron gebruikt. De bewijssterkte is daarmee matig (moderate) voor de sterfteuitkomsten, maar de causaliteit is niet aangetoond.