Helpt hyperbare zuurstoftherapie tegen veroudering?
HBOT laat in kleine, vroege studies interessante signalen zien rond telomeerlengte en hersenbloedstroom, maar het bewijs is te dun en te gevoelig voor vertekening om het als anti-verouderingsbehandeling aan te raden. Wacht op grotere, onafhankelijke trials voordat je de aanzienlijke kosten op je neemt.
Hyperbare zuurstoftherapie (HBOT) betekent ademen in een afgesloten kamer onder verhoogde luchtdruk, zodat je lichaam meer zuurstof opneemt dan normaal. In de reguliere geneeskunde wordt het al jaren ingezet voor wondgenezing en duikersongelukken. Als anti-verouderingsbehandeling is het onderzoek nog pril.
De meest geciteerde studie volgde 35 gezonde mensen van 64 jaar en ouder die 60 HBOT-sessies ondergingen1. Na afloop waren hun telomeren, de beschermende kapjes aan het einde van je chromosomen die bij veroudering korter worden, meer dan 20% langer in meerdere typen bloedcellen. Bij bepaalde afweercellen liep die toename zelfs op tot 37,6%. Tegelijk nam het aantal verouderde afweercellen af met 11 tot 37%. Indrukwekkend, maar er was geen controlegroep. Bovendien hadden meerdere auteurs financiële banden met een commercieel HBOT-bedrijf, dus wees voorzichtig met de interpretatie.
Voor hersengezondheid zijn de eerste signalen er, maar voorlopig. In een studie bij muizen met Alzheimer-achtige afwijkingen verbeterde HBOT de hersenbloedstroom en verminderde de ophoping van amyloïd, een kenmerk van Alzheimer. Een kleine groep oudere mensen met geheugenverlies liet daarna ook betere cognitieve scores zien2. De groepen waren echter klein en ook hier hadden enkele auteurs aandelen in een HBOT-bedrijf. Dit zijn dus vroege signalen, geen bewijs dat HBOT Alzheimer of geheugenverlies behandelt.
Op het gebied van huidveroudering keek een review uit 2024 naar 17 studies met in totaal 766 deelnemers3. Die lieten verbeterde collageendichtheid, meer elastinevezels en lagere ontstekingswaarden zien na HBOT. Maar alle betrokken studies hadden een hoog risico op vertekening, wat betekent dat de resultaten mogelijk mooier lijken dan ze zijn.
Een bredere systematische review uit 2024 over HBOT als anti-aging vond slechts 15 bruikbare studies en concludeerde dat het bewijs te dun is om de kosten te rechtvaardigen4. Grote, onafhankelijke en goed gecontroleerde trials ontbreken volledig. Biologisch gezien is HBOT interessant, maar je kunt er nu nog niet op vertrouwen als anti-verouderingsbehandeling.
Alle claims zijn gebaseerd op kleine studies bij mensen zonder controlegroep, studies bij muizen, of systematische reviews die zelf concluderen dat het bewijs onvoldoende is. Meerdere studies vermelden financiële belangen van auteurs bij commerciële HBOT-aanbieders. Het totale aantal deelnemers in studies bij mensen is beperkt: 35 in de telomeerstudie, 766 verspreid over 17 huidstudies, en kleine aantallen in de cognitiestudie.