Extra schooljaar verkleint risico op dementie later

In 1972 voerde het Verenigd Koninkrijk een hervorming door: leerlingen in Engeland, Schotland en Wales moesten een jaar langer naar school. Wie na 1 september 1957 was geboren, moest tot zijn zestiende op school blijven. Onderzoekers gebruikten dit als een zogeheten ‘natural experiment’, een situatie die de kans vergroot dat je oorzaak van gevolg kunt onderscheiden. Ze koppelden de geboortedatum van leerlingen aan administratieve zorggegevens over dementie op latere leeftijd. De studie werd gepubliceerd in PNAS.

Kleine maar betekenisvolle verlaging

Het extra schooljaar verlaagde de cumulatieve kans op de ziekte van Alzheimer en verwante vormen van dementie (ADRD) met ongeveer 0,88%. Dat klinkt bescheiden, maar de onderzoekers benadrukken dat het gaat om het aantoonbare effect van slechts één jaar extra onderwijs. Bovendien leek dit extra jaar ook het genetische risico op dementie te verminderen. Dat is opvallend, omdat genetische risicofactoren doorgaans worden beschouwd als iets wat je niet kunt beïnvloeden via de omgeving.

Wat zit er achter dit verband?

Het is nog niet duidelijk hoe onderwijs precies zijn beschermende werking uitoefent. Eén verklaring is de theorie van cognitieve reserve: de gedachte dat een intensiever gebruik van het brein tijdens de ontwikkelingsjaren de hersenen veerkrachtiger maakt tegen latere schade. Maar andere mechanismen zijn niet uitgesloten. Meer opleiding hangt ook samen met hogere inkomens, gezonder gedrag en betere toegang tot zorg. Welk van die factoren de doorslag geeft, is niet door deze studie vastgesteld. De onderzoekers benadrukken dat dementie mede via sociaal beleid te beïnvloeden is, wat relevant is nu het aantal gevallen naar verwachting sterk zal stijgen.

Lees het originele artikel