Helpen zinksupplementen je geheugen en denkvermogen verbeteren?
Grote analyses hebben onderzocht of zinksupplementen het geheugen of denkvermogen verbeteren. Ze vinden keer op keer geen betekenisvol effect bij gezonde mensen.
Zink heeft geen aantoonbaar effect op geheugen of denkvermogen bij gezonde mensen. Meerdere grote analyses, waaronder een Cochrane-review die gegevens van meer dan 83.000 deelnemers samenbracht, laten zien dat zink- en kopersuppletie gedurende vijf tot tien jaar nauwelijks verschil maakt in algehele cognitieve functie. Het gemeten verschil op een veelgebruikte geheugentest was minder dan één punt: klinisch gezien verwaarloosbaar.
Ook bij kinderen en zuigelingen verandert zinksuppletie weinig. Meerdere analyses van gerandomiseerde studies vonden geen significant effect op intelligentie, executieve functies, motorische ontwikkeling of leervermogen. Er waren hooguit kleine aanwijzingen voor een licht voordeel in executieve functies, maar die bleken statistisch niet overtuigend.
Zink verhoogt ook de bloedspiegels van een herseneiwit dat betrokken is bij leren en geheugen niet meetbaar. Vijf kleine onderzoeken bij mensen samen zagen geen duidelijk effect van zink op die herseneiwitspiegel. De onderzoekers waarschuwen wel dat je op basis van zo weinig studies nog niets definitiefs kunt zeggen.
Bij mensen met type 2 diabetes werd in dierexperimenten en kleine humane studies wel verbetering gezien in hersengerelateerde biomarkers, maar dan bijna altijd in combinatie met andere stoffen of medicijnen. Als je dit herkent uit je eigen situatie, bespreek het dan met je arts. Dat zegt weinig over wat zink alleen doet bij iemand zonder ziekte.
Of lage zinkspiegels een oorzaak of een gevolg zijn van cognitieve achteruitgang bij ouderen of bij mensen met de ziekte van Alzheimer is nog steeds niet opgehelderd. Een systematische review van 55 studies kon dit niet beantwoorden. Voor het doel 'geheugen en denkvermogen verbeteren' ontbreekt het bewijs voor zinksuppletie.
Dit antwoord rust op meerdere grote analyses, waaronder twee Cochrane-reviews en drie andere meta-analyses. De onderzoekers beoordeelden het bewijs voor de cognitieve effecten van micronutriënten, inclusief zink, zelf als laag tot matig van kwaliteit. Voor de analyses die specifiek over zink gaan, geldt dat de zekerheid van het bewijs laag is, mede door grote variatie tussen studies en soms te kleine aantallen deelnemers. De Cochrane-review over antioxidanten en cognitie omvatte meer dan 83.000 deelnemers, maar de auteurs merkten voor zink- en kopersuppletie expliciet op dat de zekerheid matig is en het effect verwaarloosbaar. Voor zuigelingen en kinderen telden de reviews respectievelijk dertien en zes gerandomiseerde studies, ook hier met lage tot matige zekerheid.
Helpt groene thee je geheugen of concentratie verbeteren?
Groene thee geeft een bescheiden maar reëel voordeel voor concentratie en werkgeheugen bij gezonde mensen, vooral dankzij de combinatie van cafeïne en L-theanine. Verwacht geen grote sprong, maar een dagelijks kopje groene thee is een goed onderbouwde keuze als kleine boost.
Helpt creatine ook voor je geheugen en concentratie?
Creatine kan je geheugen verbeteren, maar vooral als je ouder bent, vegetariër bent of je brein onder druk staat. Ben je een jonge, gezonde vleeseter die goed slaapt, dan is het effect klein tot nihil.
Helpt vasten of minder eten je geheugen en concentratie?
Minder eten of periodiek vasten laat waarschijnlijk een klein positief effect zien op geheugen en concentratie. Het bewijs is er, en het effect is het duidelijkst bij mensen die al lichte geheugenproblemen hebben.
Beschermt een dagelijkse multivitamine het geheugen op oudere leeftijd?
Een dagelijkse multivitamine geeft bij mensen van 60 jaar en ouder een bescheiden maar aangetoond voordeel voor het episodisch geheugen. Houd bij gebruik rekening met de veiligheidsaandachtspunten, met name bij hoge vitamine E-doses of gebruik van bloedverdunners.
Helpen anserine en carnosine uit kip je geheugen?
Meerdere studies laten zien dat dagelijks 1 gram anserine en carnosine het uitgesteld geheugen bij ouderen merkbaar kan bewaren. Het sterkste bewijs geldt voor dit specifieke geheugentype; bij andere cognitieve functies is het onderzoek minder eenduidig.