Hersenproteïne beschermt hersencellen bij muizen tegen alzheimer
Een eiwit dat van nature in je hersenen voorkomt, lijkt een rem te zetten op de schade die alzheimer aanricht. Onderzoekers konden bij muizen hersenatrofie en giftige eiwitklonten verminderen door dit eiwit te verhogen. Verwijderden ze het, dan werd de schade juist erger.
Het gaat om het eiwit SORLA. De onderzoekers van Sanford Burnham Prebys publiceerden hun bevindingen in het tijdschrift Science Advances. SORLA was al langer bekend als eiwit dat de ophoping van een schadelijk eiwit bij alzheimer kan remmen. Wat het deed met tau (een ander schadelijk eiwit dat bij alzheimer hoopt), was nog onduidelijk.
Minder tau-klonten en minder hersenkrimping bij muizen
Bij alzheimer raakt tau beschadigd. Het hoopt zich op in klonten en beschadigt hersencellen. Om dit te onderzoeken fokte het team muizen die extra SORLA produceerden en kruiste die met muizen die tau-schade en hersenkrimping ontwikkelden. Bij de muizen met meer SORLA was de schade op meerdere punten kleiner. Er was minder abnormale ophoping van tau, minder hersenkrimping en de verbindingen tussen zenuwcellen bleven beter intact.
SORLA remde een proces waarbij tau schadelijker wordt doordat het te veel aan bepaalde deeltjes bindt. Ook beperkte het eiwit de verspreiding van beschadigd tau naar andere cellen, waardoor de schade minder ver om zich heen greep.
Wegvallen van het eiwit maakt schade groter
Het team bestudeerde ook muizen zonder het gen dat de bouwbeschrijving voor SORLA bevat. Die muizen lieten het omgekeerde zien: de tau-schade was erger. Sommige mensen dragen van nature afwijkingen in dit gen, wat mogelijk hun bescherming verlaagt.
Bij gedetailleerde analyse van afzonderlijke hersencellen vonden de onderzoekers ook verhoogde activiteit van een bepaald eiwit op het celoppervlak. Dat eiwit werd actiever naarmate SORLA ontbrak. Er bestaan al geneesmiddelen die hierop ingrijpen. De onderzoekers opperen dat zulke middelen mogelijk kunnen helpen om overactiviteit van ondersteunende hersencellen te remmen. Dit is vooralsnog speculatief en vereist verder onderzoek.
De beschermende effecten zijn aangetoond in muizen. Of de mechanismen bij mensen op dezelfde manier werken, is nog niet onderzocht.
Zoektermen om verder te zoeken: tauopathie neurodegeneratie, SORLA alzheimer, tau synapsverlies