longevitywatch
Onderzoek · Hersenen & geheugen

Lezen hangt samen met 33% lager risico op alzheimer

Redactie LongevityWatch · 21 november 2026 · 2 min · English

Lezen voor je plezier lijkt meer dan entertainment. Onderzoekers vonden een verband met een 33% lager risico op alzheimer. En de voordelen beginnen al bij kinderen.

Wie regelmatig kranten, tijdschriften en boeken leest, heeft in onderzoek een 33% lager risico op alzheimer dan mensen die dat niet doen. Dat is een van de bevindingen uit een overzichtsstudie gepubliceerd in Psychological Medicine, uitgevoerd door onderzoekers aan de Universiteit van Cambridge.

Hoe lezen het brein beïnvloedt

De onderzoekers onderzochten welke aanwijzingen er zijn voor de hersengezondheidseffecten van leesplezier. Hersenscans lieten zien dat lezers structurele verschillen hadden in hersengebieden voor taalverwerking, emotieregulatie en uitvoerende controle. Die gebieden waren gemiddeld groter of dikker dan bij niet-lezers. Of dit een gevolg is van lezen of een oorzaak, is op basis van de gevonden verbanden niet te zeggen.

Een apart onderzoek volgde meer dan 10.000 jongeren. Kinderen die vroeg begonnen met leesplezier scoorden beter op aandacht, geheugen en uitvoerende functies (de mentale vaardigheden voor plannen en beslissen). Ze hadden ook minder geestelijke gezondheidsproblemen en sliepen meer.

Cognitieve achteruitgang bij ouderen

Bij volwassenen van 55 jaar en ouder bleek uit een studie onder bijna 5.500 deelnemers dat mensen die regelmatig cognitief stimulerende activiteiten zoals lezen deden, minder snel cognitieve achteruitgang ontwikkelden. De onderzoekers benadrukken wel dat de meeste beschikbare studies verbanden aantonen, geen oorzakelijk verband. Lezen op zichzelf is daarmee nog niet bewezen als oorzaak van minder dementie.

Uit een kleine studie met 11 kinderen met dyslexie (leeftijd 7-11 jaar) bleek dat een achtweeks leesprogramma gepaard ging met meetbare toename in grijze stof in relevante hersengebieden. De onderzoekers stellen dat dit aanwijzingen geeft dat leestraining de fysieke hersenstructuur kan beïnvloeden, al is dit gebaseerd op een zeer kleine groep.

Welk genre of formaat iemand leest maakt minder uit dan het plezier dat eraan wordt beleefd, aldus de studie. Strips en graphic novels kunnen net zo goed werken als romans.

Lees het originele artikel

Zoektermen: cognitieve reserve dementie, mentale stimulatie cognitieve achteruitgang, hersenstructuur leesinterventie

Wat zegt het bewijs hierover?
Is lezen elke dag goed voor je brein op de lange termijn?
Ja · Redelijk bewijs
Gerelateerd onderzoek
21 nov
Één eiwit ophogen vertraagt hersenveroudering bij muizen
20 nov
Hersenproteïne beschermt hersencellen bij muizen tegen alzheimer
19 nov
Roze ruis vergroot hersenvloeistofgolven tijdens slaap bij mensen
Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte

Elke donderdag het belangrijkste longevity-onderzoek in je inbox, toegespitst op wat jij volgt.