Helpen probiotica bij een prikkelbare darm, of alleen bij antibiotica?
Probiotica verminderen klachten van een prikkelbare darm ook zonder antibiotica, waarbij Bacillus coagulans en Bifidobacterium-stammen de sterkste onderbouwing hebben. Bespreek dit met je arts en geef het minstens 4 tot 8 weken de tijd.
Ja, probiotica helpen bij een prikkelbare darm, ook zonder antibiotica. In een analyse van 82 studies met meer dan 10.000 patiënten verminderden probiotica de klachten vergeleken met een nepmiddel. Een aparte analyse van 54 studies bevestigde dit: de kans op verbetering was ruwweg twee keer zo groot als met een nepmiddel (OR 0,53).
Omdat dit een darmklacht is, bespreek je dit met je arts. In onderzoek kregen mensen met een prikkelbare darm 1 miljard tot 4 miljard levende bacteriën per dag, minstens 4 tot 8 weken lang. Op het etiket zoek je naar capsules, poeder of druppels met levende bacteriën, een Lactobacillus-, Bifidobacterium- of Bacillus-stam, en het aantal levende bacteriën uitgedrukt in CFU (colony forming units). Bifidobacterium bifidum gaf de beste resultaten als enkelvoudige stam bij 1 miljard CFU per dag gedurende 4 weken. Een combinatie van twee Lactobacillus-stammen met één Bifidobacterium en één Streptococcus presteerde het best van de combinatieproducten bij 4 miljard CFU per dag gedurende 4 weken. Bacillus coagulans scoorde na 8 weken het hoogst op buikpijn en een opgeblazen gevoel. Hoe hoog de dosis is, doet er in onderzoek niet significant toe; de duur wél.
Prebiotica (vezels die darmbacteriën voeden) en synbiotica (een mix van prebiotica én probiotica) lieten in dezelfde analyse geen significante verbetering zien. De zekerheid van het bewijs is laag tot zeer laag voor de meeste stammen, en voor de meeste individuele stammen is het nog niet duidelijk hoe groot het verschil in de dagelijkse praktijk is.
Probiotica zijn veilig: in 55 studies met meer dan 7.000 patiënten steeg het risico op bijwerkingen niet ten opzichte van een nepmiddel. Volg je ook een low-FODMAP dieet, een aanpak waarbij je fermenteerbare koolhydraten beperkt, dan is er een reden om probiotica niet te laten staan: dat dieet kan ook gunstige darmbacteriën verminderen, en probiotica worden onderzocht als manier om dat te compenseren.
Alle claims zijn gebaseerd op PMID 37541528, 35433498, 38999862, 38331656, 36014888 en 39940404. Meerdere meta-analyses en netwerk-meta-analyses; de algehele GRADE-kwaliteit van het bewijs is laag tot matig.
Helpen probiotica-pillen echt voor je darmen?
Probiotica helpen echt, maar niet bij alles en niet met elke pil hetzelfde. Voor diarree door antibiotica en bij prikkelbare darmsyndroom is de onderbouwing het sterkst; bij de ziekte van Crohn werken ze aantoonbaar niet.
Werken prebiotica even goed als probiotica?
Probiotica en prebiotica doen niet hetzelfde. Bij IBS en depressie heeft probiotica duidelijk meer onderbouwing dan prebiotica. Bij diabetes type 2 geldt dat voor allebei: het bewijs is te zwak om iets aan te bevelen.
Zijn gefermenteerde voeding en probiotica goed voor je darmen?
Gefermenteerde voeding, met name yoghurt en kefir, heeft positieve aanwijzingen voor je darmgezondheid; voor de meeste andere producten zoals kimchi en kombucha is dat nog niet aangetoond bij mensen.
Wat is het verschil tussen probiotica en postbiotica?
Probiotica bevatten levende bacteriën, postbiotica werken met geïnactiveerde micro-organismen of hun bouwstenen. Postbiotica zijn stabieler en brengen geen risico's mee die samenhangen met levende bacteriën.
Kun je je darmflora herstellen na een antibioticakuur?
Je darmflora herstelt zich gedeeltelijk na een antibioticakuur, maar volledig terugkeren naar de begintoestand lukt zelden. Probiotica helpen daarbij niet aantoonbaar; geef je lichaam tijd en bespreek met je arts of een kuur echt nodig is.
Hoeveel probiotica heb je per dag nodig?
Voor het prikkelbaredarmsyndroom werkt 1 tot 4 miljard levende bacteriën per dag, aangehouden over minstens vier tot acht weken. Hoe lang je het volhoudt is belangrijker dan de exacte hoeveelheid.