Zijn darmbacteriën van kinderen anders dan die van volwassenen?
Ja, de darmflora van kinderen verschilt sterk van die van volwassenen, zowel in samenstelling als in rijpheid. Die verschillen zijn biologisch betekenisvol en worden gevormd door borstvoeding, geboortewijze en de eerste levensjaren.
Bij borstgevoede zuigelingen kan één bacteriegroep, Bifidobacterium, meer dan 90% van alle darmbacteriën uitmaken. Bij volwassenen zijn andere groepen (Firmicutes en Bacteroidetes) dominant, terwijl Bifidobacterium een kleine minderheid vormt. Het verschil tussen een baby en een volwassene is dus niet gradueel maar fundamenteel van aard.
De darmflora van een kind doorloopt in de eerste vier jaar drie herkenbare fases, voordat zij op de flora van een volwassene begint te lijken. De sterkste aanjager van die rijping is niet het starten met vaste voeding, maar het stoppen met borstvoeding. Daarna verschuift de bacteriesamenstelling duidelijk richting het volwassen patroon met meer Firmicutes.
Hoe een kind geboren wordt, heeft ook een meetbaar effect. Vaginaal geboren kinderen nemen meer bacteriën van de moeder over, waaronder Bacteroides-soorten. Bij een keizersnede is de gelijkenis met de darmflora van de moeder in de eerste maanden kleiner. Dit verschil neemt later in het eerste jaar geleidelijk af. Bacteriestammen uit de darm van de moeder blijken duurzamer te beklijven bij het kind dan stammen van huid of vagina.
De eerste duizend dagen lijken een gevoelige periode voor de ontwikkeling van het immuunsysteem en de stofwisseling. Verstoringen in de vroege darmflora worden in verband gebracht met een verhoogd risico op aandoeningen als allergieën, coeliakie en bepaalde ontstekingsziekten later in het leven. Maar het gaat hier om verbanden, geen bewezen oorzaakgevolg. Bij extreem vroeggeboren baby's, die een sterk afwijkende darmflora hebben, bleek dagelijkse toediening van een probioticamengsel met Bifidobacterium-stammen de rijping van de darmflora te versnellen en tekenen van darmontsteking te verminderen. Of dit ook geldt voor gezonde, à terme geboren zuigelingen is nog niet aangetoond.
Dit antwoord steunt op meerdere grote onderzoeken en overzichtsstudies. De beschrijving van de drie ontwikkelingsfases en de rol van borstvoeding komt uit grote studies met honderden kinderen die langdurig gevolgd zijn. De bevindingen over geboortewijze en moeder-kindoverdracht worden gedragen door meerdere onafhankelijke onderzoeksgroepen. De conclusie over langetermijngezondheid rust op verbanden uit observationeel onderzoek, geen aangetoonde oorzaken. De probitocaprobioticabevinding bij vroeggeborenen komt uit één gerandomiseerde studie in een specifieke kwetsbare groep.
Zijn darmbacteriën van slanke mensen anders dan die van zwaardere mensen?
Darmbacteriën van mensen met overgewicht verschillen meetbaar van die van slanke mensen, maar of die bacteriën de oorzaak of het gevolg van overgewicht zijn, is nog niet bewezen. Wil je je darmbacteriën verbeteren, dan is een gevarieerd dieet met veel vezels vooralsnog het best onderbouwde vertrekpunt.
Verandert mijn darmflora als ik ouder word, en is dat erg?
Je darmflora verandert met de leeftijd, en mensen die gezond oud worden hebben juist een rijkere en gevarieerder flora dan gemiddelde ouderen. Honderdplussers laten dat het duidelijkst zien.
Helpt gevarieerd eten je darmbacteriën?
Gefermenteerde producten hebben de sterkste onderbouwing voor meer darmbacteriëndiversiteit. Breed gevarieerd eten helpt ook, maar vermijd dan vooral sterk bewerkte producten met emulgatoren zoals CMC.
Beïnvloeden je darmbacteriën hoe snel je cellen verouderen?
Bepaalde darmbacteriën maken stoffen die celveroudering versnellen, terwijl een divers microbioom met veel vezelverteringen bacteriën juist beschermt. Je kunt daar nu al rekening mee houden via een vezelrijk dieet, maar directe interventies bij mensen zijn nog nauwelijks onderzocht.
Kan je darmbacteriën verbeteren door meer in de natuur te zijn?
Een gecontroleerde studie laat zien dat twee uur per dag in een park de diversiteit van darmbacteriën al binnen een week vergroot. Het bewijs is beperkt, maar concreet genoeg om er iets mee te doen.
Verlies je de darmbacterie Akkermansia als je ouder wordt?
Onderzoek laat zien dat Akkermansia bij mensen eerder toeneemt dan afneemt naarmate je ouder wordt. Regelmatig bewegen vergroot die hoeveelheid verder.