Zijn DNA-methylatietests voor biologische leeftijd hun geld waard?

DNAm PhenoAge, een veelgebruikte epigenetische klok, voorspelt sterfte, kanker, fysiek functioneren en de ziekte van Alzheimer beter dan eerdere generatie klokken. Meerdere bevolkingsstudies laten een onafhankelijke samenhang zien tussen een versneld epigenetisch tempo en hogere sterfte en chronische ziekten. Dat is wetenschappelijk gezien interessant, maar het gaat uitsluitend om statistische verbanden. Of een hogere score ook de oorzaak is van gezondheidsproblemen, of slechts een bijproduct, is niet vastgesteld.

De technologie kan biologisch relevante signalen opvangen. Zo detecteert de skin & blood clock versnelde veroudering bij een zeldzame ziekte waarbij mensen razendsnel verouderen, terwijl oudere klokken dat signaal misten. Een model dat twee soorten methylatiematen combineert haalt een foutmarge van circa 2,5 jaar in een Italiaanse groep van 194 personen, maar de onderzoekers zelf geven aan dat validatie in andere populaties nodig is. Dit zijn onderzoeksresultaten, geen bewijs dat commerciële tests hetzelfde presteren.

Juist op dat punt zit een groot probleem. Een review signaleerde dat veel methylatiemodellen last hebben van methodologische tekortkomingen, zoals data-lekkage tijdens de training en te kleine of eenzijdige groepen. Daardoor overschatten ze hun eigen prestaties, en die overschatting beland dan rechtstreeks in een commercieel product. Bovendien is een klok die goed werkt bij volwassenen niet zomaar bruikbaar bij kinderen of andere groepen: een speciaal voor kinderen ontwikkelde klok haalt een mediane fout van slechts 0,35 jaar, terwijl standaardklokken bij kinderen veel slechter presteren.

Wat zegt je testuitslag dan precies? Dat je biologische leeftijd hoger of lager uitvalt dan je kalenderleeftijd, is een populatiegetal. Het betekent niet dat jouw risico op ziekte evenredig toe- of afneemt. Er bestaan bovendien geen bewezen interventiestudies die aantonen dat je je epigenetische leeftijdsscore kunt verbeteren op een manier die ook je gezondheid ten goede komt. Bij de ontwikkeling van een nieuwe index voor cellulaire veroudering hadden meerdere auteurs bovendien patenten ingediend op de technologie: weeg die bevinding uit die specifieke studie dus met enige omzichtigheid.