Wat kun je verwachten van een longevity-kliniek in Nederland?
Een longevity-kliniek kan je een interessante biomarkermeting en een goed beweegprogramma bieden, maar voor de meeste supplementen en hormonale behandelingen is het bewijs bij mensen nog te dun om harde beloftes op te baseren. Vraag de kliniek dus altijd naar welk bewijs er achter een aangeboden behandeling zit.
Longevity-klinieken meten vaak je 'biologische leeftijd' via epigenetische klokken: ze kijken naar patronen in je DNA die samenhangen met veroudering. Zulke meting voorspelt in grote bevolkingsstudies dingen als sterftekans en fysiek functioneren beter dan je geboortejaar alleen. Maar wat die score voor jou persoonlijk betekent, is nog niet vastgesteld. Er zijn ook meerdere meetmethoden in omloop, en wetenschappers zijn het nog niet eens over welke de beste is. De score die je krijgt hangt dus deels af van de keuze van de kliniek.
Het meest solide aanbod van een longevity-kliniek is een goed beweegprogramma. Een combinatie van cardiotraining, krachtraining, balans en flexibiliteit verbetert aantoonbaar het fysiek functioneren, gaat spierafbraak en botontkalking tegen, vermindert de kans op vallen en verhoogt de kwaliteit van leven. Dat geldt ook voor kwetsbare ouderen. Hoe groot het effect is, hangt af van hoe goed het programma op jou is afgestemd. Dit is de sterkst onderbouwde interventie in de longevity-geneeskunde.
Voor supplementen en middelen die gericht zijn op verouderingsmechanismen, zoals senolytica (stoffen die verouderde cellen opruimen), stamceltherapie of zogenaamde 'longevity-supplementen', is het beeld veel minder rooskleurig. Honderden stoffen verlengen het leven van proefdieren, maar klinische studies bij gezonde mensen zijn zeldzaam. Of die middelen bij mensen ook iets doen, is grotendeels onbekend. Effectiviteit en veiligheid zijn voor de meeste van deze behandelingen bij gezonde ouderen onvoldoende onderzocht.
Hormonale behandelingen, zoals groeihormoon, testosteron of schildklierhormoon, worden soms aangeboden als verjonging. Groeihormoon bij gezonde ouderen heeft geen bewezen voordeel en brengt risico's mee. Voor andere hormonen gelden strikte medische indicaties. Als ze buiten die indicaties worden voorgeschreven, zijn de risico's aanzienlijk. Heb je klachten die mogelijk hormonaal zijn, bespreek die dan met je eigen arts voordat je een dure kliniekbehandeling overweegt.
Caloriebeperking en darmmicrobioom-interventies staan eveneens in de belangstelling, maar het bewijs bij mensen is nog beperkt en niet omzetbaar in concrete adviezen. Kortom: een longevity-kliniek kan je waardevolle inzichten bieden via biomarkermetingen en kan een goed beweeggprogramma opzetten. Maar voor de meeste andere interventies die ze aanbieden, is het verstandig kritisch te vragen naar het onderliggende bewijs.
Alle claims zijn gebaseerd op reviews en niet nader geïndexeerde studies. Er zijn geen gerandomiseerde trials of meta-analyses als directe bron beschikbaar. De bewijssterkte varieert sterk per deelonderwerp: sterk voor bewegingsinterventies, matig voor epigenetische klokken, onvoldoende of beperkt voor de meeste supplementen en hormonale interventies.