Vergroot slechte slaap mijn kans op kanker?
Er zijn voorzichtige aanwijzingen dat slaapproblemen het kankerrisico kunnen verhogen, maar het bewijs is nog te dun voor een harde uitspraak. Wil je je risico verlagen, dan leveren stoppen met roken, minder alcohol en meer bewegen een veel grotere winst op dan slaap alleen.
Slaapverstoring en een afwijkende slaapduur lijken het risico op borstkanker te verhogen. Het gaat hier echter om een beperkt en nog niet waterdicht geheel van studies: de verbanden zijn statistisch niet altijd zeker en de bewijskwaliteit is matig. Je kunt er dus nog geen harde conclusie aan ophangen.
Bredere slaapstoornissen, zoals chronisch slecht slapen, hangen mogelijk samen met meerdere tumorsoorten. Daarbij is er een kip-en-ei-probleem: slaapstoornissen kunnen het risico op kanker verhogen, maar kanker zelf verstoort ook de slaap. Welke stoornis precies het risico op welke kankersoort vergroot, is nog onduidelijk.
Vergeleken met slaap staat het verband tussen alcohol, roken en ernstig overgewicht en borstkankerrisico op een stuk stevigere grond. Dat zijn factoren waarbij meerdere grote studies in dezelfde richting wijzen. Lichamelijke activiteit lijkt juist beschermend te werken: mensen die regelmatig bewegen lopen een lager risico. Op slaap na zijn dit de factoren die je het meest direct kunt beïnvloeden.
Wat de onderliggende oorzaak van een mogelijke slaap-kankerkoppeling is, blijft onzeker. Slaap beïnvloedt onder andere het immuunsysteem en hormoonbalans, en verstoringen daarin zouden theoretisch een rol kunnen spelen. Maar dat mechanisme is nog niet bewezen bij mensen.
Alle claims zijn gebaseerd op observationeel onderzoek (associatief). Geen RCT's beschikbaar die aantonen dat slaapverbetering kanker voorkomt. Causaliteit is niet vastgesteld voor slaap specifiek.