Naakte molrat trotseert alle bekende verouderingsmechanismen
Een knaagdier dat niet veroudert zoals andere dieren, nauwelijks kanker krijgt en decennialang vruchtbaar blijft. Wetenschappers proberen nu te begrijpen welke biologische mechanismen daarvoor verantwoordelijk zijn, en of mensen daar ooit van kunnen profiteren.
De naakte molrat (Heterocephalus glaber) is een kleine knaagdier die onder normale omstandigheden dertig jaar of langer leeft, terwijl vergelijkbaar grote muizen maar twee tot drie jaar oud worden. Wetenschappers beschreven al veertien kenmerken van biologische veroudering (de zogenoemde hallmarks of aging). De onderzoekers gingen na hoe de naakte molrat met elk van die veertien kenmerken omgaat.
Wat maakt de molrat anders?
Een opvallende bevinding: verouderende cellen van naakte molratten scheiden beduidend minder schadelijke signaalstoffen uit dan verouderende cellen van andere zoogdieren. Verouderende cellen (cellen die stoppen met delen maar niet afsterven en schade veroorzaken in omliggend weefsel) zijn bij andere soorten een bekende motor van ontstekingen en weefselbeschadiging. Bij de naakte molrat lijkt dat effect sterk gedempt.
Bovendien behouden vrouwelijke naakte molratten hun vruchtbaarheid vrijwel het hele leven. Dat is uitzonderlijk in het dierenrijk en suggereert dat de afweging tussen lichaamsonderhoud en voortplanting bij deze soort anders uitpakt dan de klassieke theorie voorspelt.
Van molrat naar mens: ver weg, maar niet onmogelijk
Onderzoekers zijn de eerste genen van naakte molratten al aan het inbouwen in andere diersoorten, als eerste stap om te testen of therapieën mogelijk zijn. Vroege resultaten zijn veelbelovend, aldus de auteurs van de review. Maar van muisexperimenten naar menselijke therapieën is een lange weg.
Dit artikel is een overzichtsstudie, geen nieuw experiment. De waarde zit in de samenvatting van bestaand onderzoek en in de richting die de auteurs wijzen voor toekomstig onderzoek. Welke specifieke mechanismen bij mensen toepasbaar zijn, is nog open vraag.
Wil je zelf meer onderzoek doen?
Zoek bijvoorbeeld op:
- hallmarks of aging vergelijkende biologie
- senolyse verouderende cellen secretie
- xenotransplantatie veroudering knaagdieren