Veroudert je brein sneller als je te weinig DHA binnenkrijgt?
Mensen met een hogere DHA-inname krijgen minder vaak dementie, en vette vis eten blijft een goed onderbouwde gewoonte. Eén groot onderzoek bij mensen vond na twee jaar slikken van DHA-supplementen geen voordeel voor het denkvermogen, ook al steeg de DHA-concentratie in de hersenen aantoonbaar.
Grotere hoeveelheden DHA in het bloed hangen samen met een lager risico op cognitieve achteruitgang. Uit 48 studies bij meer dan 100.000 mensen bleek dat elke extra 0,1 gram DHA per dag gepaard ging met 8 tot 10% lager risico op cognitieve achteruitgang, en dat hogere DHA-inname overall samenhing met zo'n 20% lager risico op dementie. Dat het daadwerkelijk de oorzaak is, is daarmee nog niet bewezen.
Of DHA-supplementen zelf iets uitmaken, is genuanceerder. Meerdere onderzoeken bij mensen met milde geheugenklachten zagen verbetering in het episodisch geheugen (het onthouden van gebeurtenissen) bij doseringen boven 1 gram per dag. Ook hoe snel je informatie verwerkt verbeterde in een deel van de onderzoeken. Maar in een zorgvuldig onderzoek bij 365 mensen tussen 55 en 80 jaar oud met een verhoogd risico op dementie, die 24 maanden lang 2 gram DHA (een belangrijk vetzuur voor je hersenen) per dag kregen, steeg de DHA-concentratie in de hersenvloeistof aantoonbaar. Toch was er geen enkel meetbaar verschil in geheugen, denkvermogen of hersenvolume. DHA bereikte de hersenen, maar dat was op de korte termijn niet genoeg om iets te veranderen.
Wat de hersencellen zelf betreft, is het mechanisme redelijk goed beschreven: DHA in celmembranen dempt ontstekingsreacties en verbetert de energieproductie van hersencellen. Bij veroudering werkt dit systeem minder goed, deels door veranderingen in de bloedhersenbarrière en in hersenimuuncellen. Dat verklaart ook waarom suppletie-uitkomsten bij ouderen onvoorspelbaar zijn.
In dieronderzoek verkortte een tekort aan DHA de telomeren (de beschermkapjes aan het einde van je DNA, een maat voor celveroudering) in hersenweefsel, en herstelde aanvulling dit deels. Maar wat bij dieren werkt, geldt lang niet altijd voor mensen. Er zijn ook aanwijzingen dat omega-3 en beweging samen meer effect hebben dan apart, maar grote onderzoeken bij mensen die dit bevestigen ontbreken nog. Een onderzoek naar het geheugen kent bovendien een voorbehoud: twee van de drie auteurs waren betaald door een bedrijf dat DHA-producten verkoopt.
Dit antwoord rust op een grote samenvatting van 48 studies bij meer dan 100.000 mensen (associaties), meerdere samengebrachte klinische trials, een systematische review en een goed opgezette gerandomiseerde dubbelblinde studie. Dat laatste onderzoek is het meest directe bewijs en toonde geen cognitief effect ondanks bewezen opname in de hersenen. De onderzoekers achter de episodisch-geheugenanalyse hadden een financieel belang. De dierstudies en mechanistische reviews ondersteunen een biologisch verhaal, maar leveren geen klinisch bewijs.
Veroudert je brein sneller dan de rest van je lichaam?
Of jouw brein sneller veroudert dan de rest van je lichaam verschilt per persoon, maar de gevolgen zijn groot: een biologisch oud brein vergroot het Alzheimer-risico ruim drie keer. Laat je bloeddruk, slaap en leefstijl controleren, want die beïnvloeden hersenveroudering het meest aantoonbaar.
Wordt je brein minder flexibel als je ouder wordt?
Het brein wordt met de jaren minder flexibel, maar het herschikt tegelijk zijn strategie en reageert goed op beweging. Tai chi en vergelijkbare mind-body oefeningen geven daarin de sterkste resultaten.
Helpt een lage dosis lithium tegen veroudering van je brein?
Er zijn voorlopige aanwijzingen dat lage doses lithium hersenbescherming kunnen bieden, maar het bewijs is nog te dun en de risico's zijn reëel genoeg om lithium alleen onder medisch toezicht te gebruiken.
Hoe houd je je brein gezond bij het ouder worden?
Meer bewegen combineren met mentaal actief blijven en een voeding met weinig suiker en meer omega-3 vetzuren geeft je nu de beste kans op een gezond brein. Spermidine en nieuwe inzichten in hoe het brein zichzelf reinigt, zijn voorlopig alleen interessant om te volgen.
Zet je lichaam alfalinoleenzuur om in EPA en DHA?
Je lichaam zet ALA gedeeltelijk om naar EPA, maar die omzetting naar DHA stelt weinig voor. Algenolie is een directe bron van DHA die de bloedspiegels aantoonbaar verhoogt.
Hoeveel omega-3 met EPA en DHA heb je per dag nodig?
Er is geen vaste dosis omega-3 voor iedereen: voor hartbescherming is circa 1 g EPA+DHA per dag de meest onderzochte hoeveelheid, voor ontstekingswaarden 1 tot 2 g, en bij zwangerschap gaat het om 200 tot 300 mg DHA per dag. Gaat het om je hart of ben je zwanger, overleg dan altijd met een arts.