Groene thee heeft reële maar vaak overschatte gezondheidsvoordelen: de antioxidantwerking en mogelijk hartbeschermende associaties zijn het sterkst onderbouwd, maar voor kankerpreventie en andere claims is het bewijs bij mensen nog te beperkt. Supplementen met hoge doses EGCG brengen risico's mee die bij gewone theeconsumptie niet spelen.
Groene thee bevat hoge concentraties catechines, met name EGCG, die in cel- en dierenstudies krachtige antioxidantwerking laten zien. In het menselijk lichaam is dit effect minder zeker: catechines worden maar beperkt opgenomen in de darm, waardoor de vertaalslag van laboratorium naar mens niet vanzelfsprekend is. De antioxidantwerking is dus reëel, maar de precieze omvang bij mensen is nog onvoldoende vastgesteld.
Voor hart- en vaatziekten rapporteren meerdere reviewstudies een verband tussen regelmatig groene thee drinken en een lager risico. Het gaat hier echter vrijwel uitsluitend om observationeel onderzoek: mensen die veel groene thee drinken, leven misschien ook gezonder op andere vlakken. Grote gerandomiseerde trials die oorzaak en gevolg aantonen, ontbreken grotendeels. Het verband is veelbelovend maar nog geen bewezen causaal effect.
De hoop dat groene thee kanker zou kunnen voorkomen, is voor een groot deel gebaseerd op cel- en dierenstudies. In die omgeving remmen groene thee polyfenolen inderdaad kankercellen. Bij mensen is het bewijs vooralsnog beperkt en onvoldoende om te stellen dat groene thee kanker voorkomt. Dit geldt ook voor huidbescherming en mogelijke bescherming tegen nierstenen, bacteriële infecties en tandbederf: de aanwijzingen zijn er, maar de bewijskracht is zwak.
Het kalmerende aminozuur L-theanine in groene thee heeft in een systematische review van 9 gerandomiseerde trials wel degelijk effect laten zien op stress en angst bij een dosering van 200 tot 400 mg per dag. Eén kop groene thee bevat echter maar een fractie van die hoeveelheid. Of gewoon thee drinken voldoende L-theanine levert voor een merkbaar kalmerend effect, is dus onduidelijk.
Tot slot een belangrijk voorbehoud bij veiligheid: bij gewone theeconsumptie zijn ernstige bijwerkingen zeldzaam, maar bij hoge doses EGCG-supplementen kunnen wel bijwerkingen optreden. Een review waarschuwt expliciet dat naast de voordelen ook de risico's van thee-bestanddelen serieus genomen moeten worden. Concrete veilige bovengrenzen worden in de beschikbare onderzoeken niet precies aangegeven. Groene thee als drank is voor de meeste mensen veilig; geconcentreerde supplementen zijn een ander verhaal.
De claims zijn gebaseerd op meerdere reviewstudies en een systematische review van RCTs (L-theanine). Het meeste onderzoek naar hart- en vaatziekten en kanker is observationeel; grote gerandomiseerde trials bij mensen ontbreken grotendeels. Cel- en dierenstudies zijn talrijk maar niet direct vertaalbaar naar de mens.