Is groene thee echt zo gezond als ze zeggen?
Groene thee als dagelijkse drank is voor de meeste mensen veilig en er zijn veelbelovende aanwijzingen voor cardiovasculaire voordelen, maar het bewijs berust nog grotendeels op observationeel en laboratoriumonderzoek, niet op klinisch bewezen effecten.
Groene thee bevat hoge concentraties catechines, met name EGCG, en die laten in cel- en dierenstudies krachtige antioxidantwerking zien. In het menselijk lichaam is dat effect minder zeker: catechines worden maar beperkt opgenomen in de darm, waardoor de stap van laboratorium naar mens niet vanzelfsprekend is. De antioxidantwerking is dus reëel aangetoond in het lab, maar de precieze omvang ervan bij mensen is nog onvoldoende vastgesteld.
Voor hart- en vaatziekten rapporteren meerdere reviewstudies een verband tussen regelmatig groene thee drinken en een lager risico. Het gaat hier echter vrijwel uitsluitend om observationeel onderzoek: mensen die veel groene thee drinken, leven mogelijk ook op andere vlakken gezonder. Grote gerandomiseerde trials die oorzaak en gevolg aantonen, ontbreken grotendeels. Het verband is veelbelovend, maar een bewezen causaal effect is het nog niet.
De hoop dat groene thee kanker zou kunnen voorkomen, is voor een groot deel gebaseerd op cel- en dierenstudies. In die omgeving remmen groene thee-polyfenolen inderdaad kankercellen. Bij mensen is het bewijs vooralsnog beperkt en onvoldoende om te stellen dat groene thee kanker voorkomt. Hetzelfde geldt voor huidbescherming en mogelijke bescherming tegen nierstenen, bacteriële infecties en tandbederf: er zijn aanwijzingen, maar de bewijskracht is zwak.
Het kalmerende aminozuur L-theanine in groene thee heeft in een systematische review van 9 gerandomiseerde trials wel degelijk effect laten zien op stress en angst, bij een dosering van 200 tot 400 mg per dag. Eén kop groene thee bevat echter maar een fractie van die hoeveelheid. Of gewoon thee drinken voldoende L-theanine levert voor een merkbaar kalmerend effect, is daardoor onduidelijk.
Bij gewone theeconsumptie zijn ernstige bijwerkingen zeldzaam, maar bij hoge doses EGCG-supplementen kunnen die wel optreden, tot leverschade aan toe. Dat is niet alleen een theoretisch risico: sinds eind 2022 geldt in de EU een wettelijke grens. Groene thee-extract met 800 mg EGCG of meer per dagdosis is verboden, en producten met EGCG moeten verplicht waarschuwen voor mogelijke leverschade en zijn niet bedoeld voor zwangeren, mensen die borstvoeding geven of kinderen. Voor gewone thee drinken geldt dit allemaal niet: dat is voor de meeste mensen veilig. Geconcentreerde supplementen zijn een ander verhaal.
De claims zijn gebaseerd op meerdere reviewstudies en een systematische review van RCTs (L-theanine). Het meeste onderzoek naar hart- en vaatziekten en kanker is observationeel; grote gerandomiseerde trials bij mensen ontbreken grotendeels. Cel- en dierenstudies zijn talrijk maar niet direct vertaalbaar naar de mens.