Verhoogt een dikke buik mijn kans op kanker meer dan gewoon overgewicht?

Ja, een dikke buik is inderdaad een sterkere voorspeller van bepaalde kankers dan gewoon overgewicht gemeten via de weegschaal. Bij darmkanker, veruit het best onderzochte voorbeeld, was het risico bij de grootste buikomvang 37% hoger dan bij de kleinste. Bij een hoge BMI zonder meer was dat 23%. Bovendien kon aan een grote buikomvang zo'n 17% van alle darmkankergevallen worden toegeschreven, tegenover 10% voor een hoge BMI. Dit was te zien in een studie onder ruim 458.000 Britten.

Buikobesitas speelt ook een rol bij andere kankersoorten. Bij alvleesklierkanker geldt centrale vetopstapeling als een onafhankelijke risicofactor, waarschijnlijk via insulineresistentie en diabetes type 2. Bij een bepaald type slokdarmkanker (adenocarcinoom) is er ook een verband met vet rondom de buik, deels via maagzuurreflux die vaker optreedt bij een dikke buik. Voor eierstokkanker en prostaatkanker is het bewijs te gemengd of te dun om vergelijkbare uitspraken te doen.

Beweging brengt enige bescherming, maar compenseert het risico van een dikke buik niet volledig. Mensen met zowel een grote buikomvang als te weinig beweging hadden het hoogste kankerrisico (15% hoger dan normaal). Wie een dikke buik had maar wel voldoende bewoog, had nog steeds een 11% hoger risico. Voldoende bewegen helpt dus, maar lost het probleem van buikobesitas niet op.

Opvallend is dat je met een normaal gewicht toch een te grote buikomvang kunt hebben. Wereldwijd is dat bij ongeveer één op de vijf mensen het geval. Die groep mist ook een sterk verhoogd risico op hoge bloeddruk, diabetes en hoge bloedvetten, aandoeningen die op hun beurt het kankerrisico indirect verhogen. BMI alleen vertelt dat verhaal dus niet. Voor je eigen risico is het nuttig om je middelomtrek te meten, niet alleen je gewicht.